Từ: thặng có ý nghĩa gì?

Pinyin: cheng2, sheng4;
Việt bính: sing4 sing6
1. [大乘] đại thừa 2. [陪乘] bồi thặng 3. [史乘] sử thặng 4. [三乘] tam thừa 5. [乘機] thừa cơ 6. [乘興而來] thừa hứng nhi lai 7. [乘虛] thừa hư 8. [乘令] thừa lệnh 9. [乘涼] thừa lương 10. [乘方] thừa phương 11. [乘風破浪] thừa phong phá lãng 12. [乘勝] thừa thắng 13. [乘勢] thừa thế 14. [乘除] thừa trừ;

乘 thừa, thặng

Nghĩa Trung Việt của từ 乘

(Động) Cưỡi, đóng.
◎Như: thừa mã 乘馬 đóng xe vào ngựa.

(Động) Lên.
◇Sử Kí 史記: Lệnh giáp tốt giai phục, sử lão nhược nữ tử thừa thành 令甲卒皆伏, 使老弱女子乘城 (Điền Đan truyện 田單傳) Sai quân sĩ mang áo giáp đều nấp kín, để những người già yếu, đàn bà con gái lên thành.

(Động) Đi, ngồi, đáp (xe cộ, tàu bè ...) Như thừa chu 乘舟 đi thuyền, thừa phù 乘稃 đi bè.

(Động) Nhân, lợi dụng.
◎Như: thừa phong phá lãng 乘風破浪 lợi dụng gió rẽ sóng, thừa thắng truy kích 乘勝追擊 thừa thắng đuổi đánh.

(Động) Tiến công, truy kích, đuổi theo.
◇Sử Kí 史記: Sở binh bất lợi, Hoài Âm Hầu phục thừa chi, đại bại Cai Hạ 楚兵不利, 淮陰侯復乘之, 大敗垓下 (Cao Tổ bản kỉ 高祖本紀) Quân Sở không thắng nổi, Hoài Âm Hầu tiến lên, đánh quân Sở đại bại ở Cai Hạ.

(Danh) Tính nhân.
◎Như: thừa pháp 乘法 phép tính nhân.

(Danh) Bực.
§ Phật học chia bực cao bực thấp.
◎Như: tiểu thừa 小乘 bực tu chỉ tự độ được mình, như cỗ xe nhỏ chỉ chở được mình, đại thừa 大乘 bực tu đã tự độ mình lại độ cho người, như cỗ xe lớn chở được nhiều người. Nhà Đường 唐 bàn thơ, người nào ý tứ cao kì, gọi là thượng thừa 上乘 cũng bắt chước nghĩa ấy.Một âm là thặng.

(Danh) Cỗ xe, xe bốn ngựa kéo gọi là một thặng.
◎Như: thiên thặng chi quốc 千乘之國 nước có số nghìn cỗ xe, bách thặng chi gia 百乘之家 nhà có trăm cỗ xe.

(Danh) Đời xưa đánh nhau bằng xe, tính thuế ruộng ra lính, cho nên tính số thuế ruộng cũng gọi là thặng.

(Danh) Bốn.
◇Mạnh Tử 孟子: Phát thặng thỉ nhi hậu phản 發乘矢而後反 (Li Lâu thượng 離婁上) Bắn bốn tên rồi sau trở lại.

(Danh) Sách vở, những sách ghi chép mọi việc.
◎Như: Tấn chi thặng 晉之乘 sách chép việc nước Tấn, gia thặng 家乘 gia phả.

(Giới) Nhân lúc.
◎Như: thừa hứng nhi lai 乘興而來 nhân hứng mà lại.

thặng, như "thặng (xe bốn ngựa)" (vhn)
thắng, như "thắng ngựa" (btcn)
thừa, như "thừa cơ" (btcn)

Pinyin: sheng4;
Việt bính: ;

剰 thặng

Nghĩa Trung Việt của từ 剰

Cũng như chữ thặng 剩.

Pinyin: sheng4;
Việt bính: sing6 zing6;

剩 thặng

Nghĩa Trung Việt của từ 剩

(Tính) Thừa, còn dư.
◎Như: thặng phạn 剩飯 cơm thừa, thặng thái 剩菜 thức ăn thừa.

(Động) Có thừa, dư lại, còn lại.
◎Như: chỉ thặng hạ tha nhất cá nhân 只剩下他一個人 chỉ còn lại một mình nó.
◇Nguyễn Du 阮攸: Thặng hữu nhàn tâm vô quái ngại 剩有閒心無罣礙 (Hoàng Hà trở lạo 黄河阻潦) Có thừa một tấm lòng an nhiên vô ngại.
thặng, như "thặng dư" (vhn)

Pinyin: sheng4, zuan4;
Việt bính: sing6;

賸 thặng

Nghĩa Trung Việt của từ 賸

(Tính) Thừa, còn dư.
§ Thông thặng 剩.

(Phó) Một mực, cứ.
◇Yến Cơ Đạo 晏幾道: Kim tiêu thặng bả ngân công chiếu, Do khủng tương phùng thị mộng trung 今宵賸把銀釭照, 猶恐相逢是夢中 (Thải tụ ân cần phủng ngọc chung từ 彩袖殷勤捧玉鍾詞) Đêm nay cứ để cho đèn bạc chiếu sáng, Còn sợ gặp nhau chỉ là trong mộng thôi.

(Phó) Nhiều, lắm.
◇Tằng Đoan 曾端: Bão dưỡng kê đồn, quảng tài đào lí, đa thực tang ma, thặng chủng canh hòa 飽養雞豚, 廣栽桃李, 多植桑麻, 賸種粳禾 (Nhất chẩm mộng hồn kinh sáo 一枕夢魂驚套) Nuôi no gà lợn, trồng khắp đào mận, trồng nhiều dâu gai, trồng lắm lúa tám.

dắng, như "dắng tiếng; dùng dắng" (vhn)
thặng, như "thặng dư" (btcn)

Pinyin: ceng4, ceng2;
Việt bính: sang3;

蹭 thặng

Nghĩa Trung Việt của từ 蹭

(Động) Cọ, xát, dính.
◎Như: tại thiết môn biên thặng liễu nhất thân ô du tất 在鐵門邊蹭了一身汙油漆 ở bên cửa sắt cạ dính sơn dầu bẩn cả người rồi.

(Động) Đi thong thả, đi chậm chạp.
◇Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: Bảo Ngọc chỉ đắc tiền khứ, nhất bộ na bất liễu tam thốn, thặng đáo giá biên lai 寶玉只得前去, 一步挪不了三寸, 蹭到這邊來 (Đệ nhị thập tam hồi) Bảo Ngọc đi tới trước, mỗi bước không được ba tấc, đi chậm chạp đến bên đó.

(Tính) Thặng đặng 蹭蹬 thất thế, lận đận, không thỏa ý.
◎Như: khoa danh thặng đặng 科名蹭蹬 công danh lận đận.
tắng, như "tắng (xợt trầy, vấy bẩn)" (gdhn)