Từ: luy có ý nghĩa gì - Từ điển Hán Việt

Từ: luy có ý nghĩa gì?

Tìm thấy 9 kết quả cho từ luy:

累 luy, lũy, lụy • 缧 luy • 蔂 luy • 縲 luy • 羸 luy, nuy • 纍 luy, lụy • 虆 luy

Đây là các chữ cấu thành từ này: luy

U+7D2F, tổng 11 nét, bộ Mịch 纟 [糸]
giản thể, độ thông dụng khá, nghĩa chữ hán

Biến thể phồn thể: 纍;
Pinyin: lei4, lei3, lei2, lu:4, lie4, lãœ4;
Việt bính: leoi4 leoi5 leoi6
1. [波累] ba lụy 2. [窮年累世] cùng niên lũy thế 3. [係累] hệ lụy 4. [跪累] quỵ lụy 5. [俗累] tục lụy;

累 luy, lũy, lụy

Nghĩa Trung Việt của từ 累

(Động) Buộc dây.
§ Thông 縲.
◇Trang Tử 莊子: Phù yết can luy, thú quán độc, thủ nghê phụ, kì ư đắc đại ngư nan hĩ 夫揭竿累, 趣灌瀆, 守鯢鮒, 其於得大魚難矣 (Ngoại vật 外物) Kìa hạng cầm cần câu buộc dây (nhỏ), rảo đến bên ngòi lạch, rình đợi cá nghê cá giếc. Với họ (mà) được cá lớn khó thay.

(Động) Trói buộc, gò bó.
◇Mạnh Tử 孟子: Nhược sát kì phụ huynh, hệ luy kì tử đệ 若殺其父兄, 係累其子弟 (Lương Huệ Vương hạ 梁惠王下) Nhược giết cha anh họ, trói buộc con em họ.Một âm là lụy.

(Động) Dính líu, dây dưa.
◎Như: liên lụy 連累 dính líu, lụy cập tha nhân 累及他人 làm dính dấp tới người khác.

(Động) Hao tổn, hao hụt.
◇Liêu trai chí dị 聊齋志異: Bất chung tuế, bạc sản lụy tận 不終歲, 薄產累盡 (Xúc chức 促織) Chưa được một năm, sản nghiệp hao tổn hết sạch.

(Động) Làm hại.
◇Thư Kinh 書經: Bất căng tế hạnh, chung lụy đại đức 不矜細行, 終累大德 (Lữ ngao 旅獒) Không giữ nghiêm nết nhỏ, rốt cuộc làm hại đến đức lớn.

(Động) Phó thác.
◇Hàn Phi Tử 韓非子: Ngô dục dĩ quốc lụy tử, tử tất vật tiết dã 吾欲以國累子, 子必勿泄也 (Ngoại trước thuyết hữu thượng 外儲說右上) Ta muốn giao phó nước cho ông, ông tất chớ để lộ.

(Tính) Mệt mỏi.
◎Như: lao lụy 勞累 mệt nhọc, bì lụy 疲累 mỏi mệt.

(Danh) Chỉ những cái dính líu đến gia đình như vợ con, của cải.
◎Như: gia lụy 家累 chỉ vợ con, tài sản.

(Danh) Mối lo, tai họa.
◇Chiến quốc sách 戰國策: Hán Trung nam biên vi Sở lợi, thử quốc lụy dã 漢中南邊為楚利, 此國累也 (Tần sách nhất 秦策一) Hán Trung bờ cõi nam là cái Sở tham muốn, đó là mối lo cho nước (Tần).

(Danh) Tật, khuyết điểm.
◇Kê Khang 嵇康: Nhi hữu hảo tận chi lụy 而有好盡之累 (Dữ San Cự Nguyên tuyệt giao thư 與山巨源絶交書) Mà có tật ưa nói thẳng hết ra.Một âm là lũy.

(Động) Thêm.
◎Như: tích lũy 積累 tích thêm mãi, lũy thứ 累次 thêm nhiều lần, tích công lũy đức 積功累德 chứa công dồn đức.Giản thể của chữ 纍.

luỵ, như "luồn luỵ; cầu luỵ" (vhn)
lủi, như "lủi thủi" (gdhn)
luỹ, như "luỹ luỹ (chồng chất lên nhau)" (gdhn)
mệt, như "mệt mỏi,chết mệt" (gdhn)

Nghĩa của 累 trong tiếng Trung hiện đại:

Từ phồn thể: (纍)
[léi]
Bộ: 糸 (纟,糹) - Mịch
Số nét: 11
Hán Việt: LUỸ, LUỴ
buồn thiu; rầu rĩ; ỉu xìu。累累。
Từ ghép:
累累 ; 累累 ; 累赘
Từ phồn thể: (纍)
[lěi]
Bộ: 糸(Mịch)
Hán Việt: LUỸ
1. tích luỹ; chồng chất; gom góp。积累。
日积月累。
tích góp từng ngày từng tháng; ngày tháng tích luỹ.
成千累万。
hàng nghìn hàng vạn.
2. liên tục; nhiều lần。屡次;连续。
累教不改。
nhiều lần dạy bảo mà không chịu sửa đổi.
连篇累牍。
văn bài chất đầy.
欢聚累日。
cuộc vui nối tiếp nhau hết ngày này sang ngày khác.
3. chồng lên; xếp lên; xây。用砖、石、土块等砌或筑。
Từ ghép:
累次 ; 累犯 ; 累积 ; 累及 ; 累计 ; 累进 ; 累累 ; 累卵 ; 累年 ; 累世
[lèi]
Bộ: 糸(Mịch)
Hán Việt: LUỴ
1. mệt mỏi; mệt; mệt nhọc。疲劳。
越干越有劲儿，一点也不觉得累。
càng làm càng hăng say, không thấy mệt mỏi tý nào.
2. làm cho mệt mỏi; làm cho vất vả。使疲劳;使劳累。
眼睛刚好，别累着它。
mắt vừa mới khỏi, đừng làm cho nó mệt mỏi.
这件事别人做不了，还得累你。
chuyện này người khác lo không xong, phải làm anh vất vả đấy.
3. vất vả。操劳。
累了一天，该休息了。
vất vả cả ngày trời rồi, phải nghỉ ngơi thôi.

Tự hình:

Tự hình chữ 累

缧

luy [luy]

U+7F27, tổng 14 nét, bộ Mịch 纟 [糸]
giản thể, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Biến thể phồn thể: 縲;
Pinyin: lei2;
Việt bính: leoi4;

缧 luy

Nghĩa Trung Việt của từ 缧

Giản thể của chữ 縲.
luy, như "luy (dây trói phạm nhân)" (gdhn)

Nghĩa của 缧 trong tiếng Trung hiện đại:

Từ phồn thể: (纝)
[léi]
Bộ: 糸 (纟,糹) - Mịch
Số nét: 17
Hán Việt: LUY
书
dây trói tù。捆绑犯人的绳索，借指牢狱。
身陷缧。
thân thể bị trói buộc.

Chữ gần giống với 缧:

缥, 缦, 缧, 缨, 缩, 缪, 缫,

Dị thể chữ 缧

縲,

Chữ gần giống 缧

绪, 缏, 缈, 缉, 缊, 缋, 缌, 缍, 缎, 缐,

Tự hình:

Tự hình chữ 缧

蔂

luy [luy]

U+8502, tổng 14 nét, bộ Thảo 艹
giản thể, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Biến thể phồn thể: 虆;
Pinyin: luo2, lei2;
Việt bính: leoi4 lo4;

蔂 luy

Nghĩa Trung Việt của từ 蔂

Dạng viết khác của chữ 虆.
loa, như "loa (thúng có đáy vuông)" (gdhn)

Nghĩa của 蔂 trong tiếng Trung hiện đại:

[léi]Bộ: 艹- Thảo
Số nét: 14
Hán Việt:
(một loại dây leo)。一种像葛的蔓生植物。

Chữ gần giống với 蔂:

蓯, 蓰, 蓴, 蓷, 蓸, 蓺, 蓻, 蓼, 蓿, 蔂, 蔆, 蔉, 蔊, 蔌, 蔑, 蔓, 蔔, 蔕, 蔗, 蔘, 蔚, 蔛, 蔞, 蔟, 蔠, 蔡, 蔣, 蔥, 蔦, 蔪, 蔫, 蔲, 蔴, 蔵, 蔷, 蔸, 蔹, 蔺, 蔻, 蔼,

Dị thể chữ 蔂

蔂, 虆,

Chữ gần giống 蔂

菒, 蒔, 蒛, 蒚, 蒙, 蒘, 蒗, 蒖, 蒕, 蒓,

Tự hình:

Tự hình chữ 蔂

縲

luy [luy]

U+7E32, tổng 17 nét, bộ Mịch 纟 [糸]
phồn thể, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Biến thể giản thể: 缧;
Pinyin: lei2, qian4;
Việt bính: leoi4;

縲 luy

Nghĩa Trung Việt của từ 縲

(Danh) Dây thừng lớn để trói những kẻ có tội hoặc buộc vật phẩm.
◇Luận Ngữ 論語: Tuy tại luy tiết chi trung, phi kì tội dã 雖在縲絏之中, 非其罪也 (Công Dã Tràng 公冶長) Dù ở trong lao tù, nhưng không phải tội của nó.
luy, như "luy (dây trói phạm nhân)" (gdhn)

Chữ gần giống với 縲:

䌌, 䌍, 䌎, 䌐, 䌑, 䌒, 䌓, 䌔, 䌕, 縩, 縮, 縯, 縰, 縱, 縲, 縳, 縴, 縵, 縶, 縷, 縹, 縻, 總, 績, 縿, 繁, 繂, 繃, 繄, 繅, 繆, 繇, 繊, 繍, 縷, 𦄂, 𦄌, 𦄓, 𦄞, 𦄠, 𦄣, 𦄴, 𦄵, 𦄶, 𦄷, 𦄸, 𦄹, 𦄺, 𦄻,

Dị thể chữ 縲

缧,

Chữ gần giống 縲

累, 緵, 緰, 縀, 緿, 緾, 緽, 緼, 緻, 緺,

Tự hình:

Tự hình chữ 縲

羸

luy, nuy [luy, nuy]

U+7FB8, tổng 19 nét, bộ Dương 羊
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: lei2, lian2;
Việt bính: leoi4;

羸 luy, nuy

Nghĩa Trung Việt của từ 羸

(Tính) Gầy.
◎Như: luy mã 羸馬 ngựa gầy, luy sấu tiều tụy 羸瘦憔悴 ốm o tiều tụy.

(Tính) Yếu đuối.
◎Như: hoặc cường hoặc luy 或強或羸 hoặc mạnh hoặc yếu.

(Tính) Mệt mỏi.
◎Như: luy binh 羸兵 binh mệt mỏi.

(Động) Lấy dây buộc, ràng rịt.
◇Dịch Kinh 易經: Đê dương xúc phiên, luy kì giác 羝羊觸藩, 羸其角 (Đại tráng quái 大壯卦) Con cừu đực húc rào, mắc kẹt sừng vào đó.

(Động) Giằng co.

(Động) Giật đổ.
§ Ghi chú: Ta quen đọc là nuy.
luy, như "luy nhược (gày còm)" (gdhn)

Nghĩa của 羸 trong tiếng Trung hiện đại:

[léi]Bộ: 羊 (羋) - Dương
Số nét: 19
Hán Việt: LUY
1. gầy còm; gầy gò。廋。
羸弱。
gầy gò ốm yếu.
2. mệt mỏi; mệt。疲劳。
羸惫。
mệt lả người.
Từ ghép:
羸顿 ; 羸弱

Chữ gần giống với 羸:

羶, 羸, 羹,

Chữ gần giống 羸

羬, 羻, 羳, 嬴, 烊, 羴, 羵, 羶, 羷, 羒,

Tự hình:

Tự hình chữ 羸

纍

luy, lụy [luy, lụy]

U+7E8D, tổng 21 nét, bộ Mịch 纟 [糸]
phồn thể, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Biến thể giản thể: 累;
Pinyin: lei2, lei4, lei3;
Việt bính: leoi4;

纍 luy, lụy

Nghĩa Trung Việt của từ 纍

(Danh) Dây thừng.
◇Hán Thư 漢書: Dĩ kiếm chước tuyệt luy 以劍斫絕纍 (Lí Quảng truyện 李廣傳) Lấy gươm chém đứt dây thừng.

(Danh) Họ Luy.

(Động) Xâu liền, xếp chồng lên.
◎Như: luy noãn 纍卵 xếp trứng chồng lên.

(Động) Bắt giam.
◇Lí Cao 李翱: Lược kì ngọc bạch, phu luy kì nam nữ 掠其玉帛, 俘纍其男女 (Dương liệt phụ truyện 楊烈婦傳) Cướp đoạt ngọc lụa, bắt giam con trai, con gái của người ấy.

(Động) Quấn quanh, bám vào, ràng rịt.
◇Thi Kinh 詩經: Nam hữu cù mộc, Cát lũy luy chi 南有樛木, 葛藟纍之 (Chu nam 周南, Cù mộc 兔罝) Phía nam có cây uốn cong xuống, Dây sắn quấn vào.Một âm là lụy.

(Động) Dính líu, dính dáng đến.
§ Thông 累.
luỹ, như "luỹ luỹ (chồng chất lên nhau)" (gdhn)

Chữ gần giống với 纍:

䌨, 䌩, 纆, 纇, 纈, 纉, 續, 纍, 纎, 纏, 𦇇, 𦇒,

Dị thể chữ 纍

累,

Chữ gần giống 纍

纝, 讄, 縂, 縁, 縀, 緿, 緾, 緼, 緻, 緺,

Tự hình:

Tự hình chữ 纍

虆

luy [luy]

U+8646, tổng 24 nét, bộ Thảo 艹
phồn thể, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Biến thể giản thể: 蔂;
Pinyin: lei2;
Việt bính: leoi4;

虆 luy

Nghĩa Trung Việt của từ 虆

(Danh) Sọt đựng đất đời xưa.
◇Hoài Nam Tử 淮南子: Vũ chi thì, thiên hạ đại thủy, Vũ thân chấp luy thùy, dĩ vi dân tiên 禹之時, 天下大水, 禹身執虆垂, 以為民先 (Yếu lược 要略) Thời vua Hạ Vũ, lụt lội khắp nơi, vua Vũ tự mình cầm sọt đựng đất, cuốc đào đất, làm trước cho dân.
§ Ghi chú: chữ "thùy" 垂 trong câu trên được hiểu theo thuyết cho rằng: "thùy" 垂 ở đây đúng ra là chữ "sáp" 臿, tức là xẻng, cuốc, thuổng... dùng để đào đất.

(Động) Bò dài, bò lan.
◇Tào Thực 曹植: Chủng cát nam san hạ, Cát luy tự thành âm 種葛南山下, 葛虆自成陰 (Chủng cát thiên 種葛篇) Trồng dây sắn dưới núi nam, Dây sắn bò lan thành bóng râm.

(Động) Vin, vịn.
◇Lưu Hướng 劉向: Cát lũy luy ư quế thụ hề 葛藟虆於桂樹兮 (Ưu khổ 憂苦) Dây sắn vin vào cây quế hề.
luỹ, như "luỹ (loại cây leo)" (gdhn)

Chữ gần giống với 虆:

虆,

Dị thể chữ 虆

蔂,

Chữ gần giống 虆

菒, 蒓, 蒚, 蒙, 蒘, 蒗, 蒖, 蒕, 蒔, 蒒,

Tự hình:

Tự hình chữ 虆

Dịch luy sang tiếng Trung hiện đại:

嫘《用于人名, 嫘祖(Léizǔ), 传说中黄帝的妻子, 发明养蚕。》

Nghĩa chữ nôm của chữ: luy

luy	嫘:	luy (vợ vua hoàng đế tìm ra nghề nuôn tằm)
luy	瘰:	xem loa
luy	縲:	luy (dây trói phạm nhân)
luy	缧:	luy (dây trói phạm nhân)
luy	羸:	luy nhược (gày còm)

Tìm hình ảnh cho: luy Tìm thêm nội dung cho: luy

Từ: luy có ý nghĩa gì?