Từ: xỉ có ý nghĩa gì?

Pinyin: chi3;
Việt bính: ci2
1. [侈論] xỉ luận;

侈 xỉ

Nghĩa Trung Việt của từ 侈

(Tính) Lãng phí.
◎Như: xa xỉ 奢侈 hoang phí.

(Tính) Huyên hoang, khoác lác, không thật.
◎Như: xỉ đàm 侈談 nói khoác.

(Tính) To, lớn.
◎Như: xỉ khẩu 侈口 miệng to.

(Tính) Phóng túng, phóng dật, không tiết chế điều độ.
◇Lã Thị Xuân Thu 呂氏春秋: Cố nhạc dũ xỉ, nhi dân dũ uất, quốc dũ loạn 故樂愈侈, 而民愈鬱, 國愈亂 (Trọng hạ kỉ 仲夏紀, Xỉ nhạc 侈樂) Cho nên nhạc càng phóng dật, mà dân càng oán hận, nước càng loạn.

xỉ, như "xa xỉ" (vhn)
sẩy, như "sẩy tay, sẩy thai" (btcn)
xảy, như "xảy ra" (btcn)
xí, như "xú xí (tiêu xài); nói xí xô" (btcn)
đứa, như "đứa ở, đứa trẻ" (gdhn)
xẩy, như "hết xẩy" (gdhn)
xi, như "xi trẻ con (đái, ỉa)" (gdhn)

Biến thể phồn thể: 齒;
Pinyin: chi3;
Việt bính: ci2;

齿 xỉ

Nghĩa Trung Việt của từ 齿

Giản thể của chữ 齒.

xỉ, như "xỉa xói, xỉ luân (nhạo); xấp xỉ" (gdhn)
xỉa, như "xỉa răng; xỉa xói; xỉa tiền" (gdhn)

Pinyin: duo1, chi3;
Việt bính: ce2 ci2 do1;

哆 xỉ, đá

Nghĩa Trung Việt của từ 哆

(Tính) Miệng há.
◇Lí Ngữ Trưng Thật 里語徵實: Khẩu xỉ giáp trùng xuất, Lân tiêm tuyết tranh quang 口哆頰重出, 鱗纖雪爭光 (Thực lư ngư 食鱸魚) Miệng há, hai má lồi ra, Vảy nhỏ trắng lấp lánh.

(Động) Xỉ sách 哆嗦 run lập cập (vì lạnh hay vì sợ). ☆Tương tự: chiến đẩu 戰抖, chiến lật 戰慄, chiến đẩu 顫抖, chiến lật 顫慄.Cũng đọc là đá.

đớ, như "đớ họng, đớ lưỡi; đớ đẩn" (vhn)
đe, như "đe doạ; răn đe" (gdhn)
đứ, như "chết đứ đừ" (gdhn)
sỉ, như "sỉ nhục" (gdhn)
xỉ, như "xỉ vả" (gdhn)

Pinyin: yi2, chi3, yi4;
Việt bính: ji4
1. [不移] bất di 2. [轉移] chuyển di 3. [移動] di động;

移 di, dị, xỉ

Nghĩa Trung Việt của từ 移

(Động) Dời đi.
◇Nguyễn Du 阮攸: Tào thị vu thử di Hán đồ 曹氏于此移漢圖 (Cựu Hứa đô 舊許都) Họ Tào dời đô nhà Hán đến đây.

(Động) Biến đổi, chuyển biến.
◎Như: di phong dịch tục 移風易俗 thay đồi phong tục.
◇Vương Bột 王勃: Vật hoán tinh di kỉ độ thu 物換星移幾度秋 (Đằng Vương các 滕王閣) Vật đổi sao dời đã bao nhiêu mùa thu rồi.

(Động) Tặng, cho.
◇Hán Thư 漢書: Di trân lai hưởng 移珍來享 (Dương Hùng truyện 揚雄傳) Tặng cho vật báu lại hưởng.

(Động) Trừ khử.
◇Vương Sung 王充: Dục di huỳnh hoặc chi họa (Luận hành 論衡, Biến hư 變虛) Muốn trừ họa của sao Huỳnh Hoặc (Hỏa tinh).

(Danh) Một loại văn thư thời xưa, chuyển giao giữa các quan cùng hàng, gọi là di văn 移文.
◇Thủy hử truyện 水滸傳: Thương Châu đại doãn hành di văn thư, họa ảnh đồ hình, tróc nã phạm nhân Lâm Xung 滄州大尹行移文書, 畫影圖形, 捉拿犯人林沖 (Đệ thập nhất hồi) Quan đại doãn Thương Châu truyền công văn, cho treo tranh vẽ hình (các nơi), để tróc nã phạm nhân Lâm Xung.

(Danh) Họ Di.Một âm là dị.

(Động) Khen.Lại một âm là xỉ.

(Tính) Rộng rãi.

dời, như "chuyển dời; vật đổi sao dời" (vhn)
chòm, như "chòm xóm; chòm râu, chòm cây" (btcn)
đệm, như "đệm đàn; đệm giường; vòng đệm" (btcn)
xờm, như "bờm xờm; xờm xỡ" (btcn)
day, như "day dứt; day mắt, day huyệt" (gdhn)
dây, như "dây dưa" (gdhn)
dê, như "con dê; dê cụ, dê xồm" (gdhn)
di, như "di dân; di tẩu (đem đi)" (gdhn)
giay, như "giay trán (bóp trán)" (gdhn)
rời, như "rời khỏi phòng" (gdhn)

Biến thể giản thể: 齿;
Pinyin: chi3;
Việt bính: ci2
1. [頭童齒豁] đầu đồng xỉ hoát 2. [白齒青眉] bạch xỉ thanh mi 3. [蓬頭歷齒] bồng đầu lịch xỉ 4. [鋸齒] cứ xỉ 5. [臼齒] cữu xỉ 6. [乳齒] nhũ xỉ 7. [齒德俱增] xỉ đức câu tăng;

齒 xỉ

Nghĩa Trung Việt của từ 齒

(Danh) Răng.
◎Như: nhũ xỉ 乳齒 răng sữa, vĩnh cửu xỉ 永乆齒 răng lâu dài (không thay nữa).

(Danh) Vật gì xếp bày như răng.
◎Như: cứ xỉ 鋸齒 răng cưa.

(Danh) Tuổi.
◎Như: tự xỉ 序齒 theo tuổi mà định trên dưới, xỉ đức câu tăng 齒德俱增 tuổi tác và đức hạnh đều tăng thêm.
◇Tây du kí 西遊記: Tự xỉ bài ban, triều thướng lễ bái 序齒排班, 朝上禮拜 (Đệ nhất hồi) Theo thứ tự tuổi tác xếp hàng, tiến lên chầu vái.

(Danh) Số tuổi ngựa.

(Động) Xếp vào hàng.
◎Như: Kể vào người cùng hàng gọi là xỉ 齒, không kể làm người ngang hàng gọi là bất xỉ 不齒.
◇Liêu trai chí dị 聊齋志異: Kiến giả giai tăng kì ngoan, bất dĩ nhân xỉ 見者皆憎其頑, 不以人齒 (Cổ nhi 賈兒) Ai trông thấy cũng ghét tính ngang bướng của nó, không đếm xỉa tới.

(Động) Nói, bàn.
◎Như: xỉ cập 齒及 nói tới.

xỉ, như "xỉa xói, xỉ luân (nhạo); xấp xỉ" (vhn)
xỉa, như "xỉa răng; xỉa xói; xỉa tiền" (btcn)
xẻ, như "cưa xẻ; xẻ ra" (gdhn)