Từ: bôn có ý nghĩa gì?

Pinyin: ben3;
Việt bính: bun2
1. [印本] ấn bổn, ấn bản 2. [大本營] đại bổn doanh 3. [本始] bản thủy 4. [本來面目] bản lai diện mục 5. [本來] bản lai, bổn lai 6. [本利] bản lợi, bổn lợi 7. [本色] bản sắc, bổn sắc 8. [本息] bản tức, bổn tức 9. [本務] bản vụ 10. [本意] bổn ý 11. [本道] bổn đạo 12. [本隊] bổn đội 13. [本部] bổn bộ 14. [本據] bổn cứ 15. [本質] bổn chất 16. [本旨] bổn chỉ 17. [本職] bổn chức 18. [本枝] bổn chi 19. [本營] bổn doanh 20. [本刑] bổn hình 21. [本紀] bổn kỉ 22. [本金] bổn kim, bản kim 23. [本領] bổn lĩnh 24. [本流] bổn lưu 25. [本論] bổn luận 26. [本末] bổn mạt 27. [本命] bổn mệnh, bản mệnh 28. [本能] bổn năng 29. [本義] bổn nghĩa 30. [本業] bổn nghiệp 31. [本源] bổn nguyên 32. [本衙] bổn nha 33. [本人] bổn nhân, bản nhân 34. [本分] bổn phận 35. [本國] bổn quốc, bản quốc 36. [本貫] bổn quán 37. [本師] bổn sư, bản sư 38. [本生] bổn sinh 39. [本籍] bổn tịch 40. [本心] bổn tâm 41. [本性] bổn tính 42. [本草] bổn thảo 43. [本是] bổn thị 44. [本態] bổn thái 45. [本錢] bổn tiền 46. [本宅] bổn trạch, bản trạch 47. [本朝] bổn triều 48. [本位貨幣] bổn vị hóa tệ 49. [本位] bổn vị, bản vị 50. [稿本] cảo bổn 51. [古本] cổ bổn 52. [巾箱本] cân sương bổn 53. [根本] căn bổn 54. [基本] cơ bản, cơ bổn 55. [劇本] kịch bổn 56. [偽本] ngụy bổn 57. [原本] nguyên bổn 58. [原原本本] nguyên nguyên bổn bổn 59. [源源本本] nguyên nguyên bổn bổn 60. [日本] nhật bổn, nhật bản 61. [人本主義] nhân bản chủ nghĩa 62. [副本] phó bổn 63. [務本] vụ bổn;

本 bổn, bản, bôn

Nghĩa Trung Việt của từ 本

(Danh) Gốc cây.
◎Như: nhất bổn 一本 một gốc cây.

(Danh) Cỗi rễ, cỗi nguồn của sự vật.
◎Như: xả bổn trục mạt 捨本逐末 bỏ cỗi rễ mà theo ngọn ngành.

(Danh) Tiền vốn, tiền gốc.
◎Như: nhất bổn vạn lợi 一本萬利 một vốn muôn lời.

(Danh) Tập sớ tâu vua ngày xưa.
◎Như: tấu bổn 奏本 sớ tấu.

(Danh) Tập, sách vở, tranh vẽ, bìa thiếp.
◎Như: khắc bổn 刻本 bản chữ khắc.

(Danh) Vở (kịch).
◎Như: kịch bổn 劇本 vở kịch.

(Danh) Lượng từ: (1) Đơn vị dùng cho sách vở.
◎Như: ngũ bổn thư 五本書 năm quyển sách. (2) Phân đoạn trong vở kịch.
◎Như: Tây sương kí đệ tứ bổn 西廂記第四本 Tây sương kí, phần thứ tư.

(Danh) Họ Bổn.

(Động) Tham cứu, tìm tòi.
◇Văn tâm điêu long 文心雕龍: Bổn âm dương chi hóa, cứu liệt đại chi biến 本陰陽之化, 究列代之變 (Nghị đối 議對) Xem xét sự thay đổi của âm dương, tìm hiểu sự biến dịch của các đời.

(Động) Cai quản, cầm đầu.
◇Hán Thư 漢書: Thị thì Giáng Hầu vi thái úy, bổn binh bính 是時 絳侯為太尉, 本兵柄 (Viên Áng truyện 爰盎傳) Lúc đó Giáng Hầu làm thái úy, cầm đầu binh quyền.

(Động) Căn cứ, dựa theo.
◎Như: bổn chánh sách bạn sự 本政策辦事 theo chính sách mà làm việc.

(Tính) Chính, chủ yếu.
◎Như: hiệu bổn bộ 校本部 trụ sở chính của trường học.

(Tính) Trước, gốc, vốn.
◎Như: bổn ý 本意 ý trước của tôi, ý có sẵn.

(Tính) Nay, này, bây giờ.
◎Như: bổn nguyệt 本月 tháng này, bổn niên 本年 năm nay.

(Đại) Của mình.
◎Như: bổn thân 本身 thân mình, bổn quốc 本國 nước mình, bổn vị 本位 cái địa vị của mình, bổn lĩnh 本領 cái năng lực của mình, không phải cầu gì ở ngoài.

(Phó) Vốn dĩ, đáng lẽ.
◇Sử Kí 史記: Bổn định thiên hạ, chư tướng cập (Hạng) Tịch dã 本定天下, 諸將及(項)籍也 (Cao Tổ bổn kỉ 高祖本紀) Thực ra bình định thiên hạ, (là nhờ) các tướng và (Hạng) Tịch này vậy.
§ Ghi chú: Ta quen đọc là bản.Một âm là bôn.

(Động)
§ Thông bôn 奔.

bản, như "bản xã" (vhn)
bộn, như "bộn (có bộn tiền); bề bộn" (btcn)
bủn, như "bủn xỉn" (btcn)
vỏn, như "vỏn vẹn" (btcn)
vốn, như "vốn liếng" (btcn)
bốn, như "ba bốn; bốn phương" (gdhn)
bổn (gdhn)

Pinyin: ben1, ben4;
Việt bính: ban1
1. [奔波] bôn ba 2. [奔北] bôn bắc 3. [奔奔] bôn bôn 4. [奔競] bôn cạnh 5. [奔流] bôn lưu 6. [奔命] bôn mệnh 7. [奔放] bôn phóng 8. [奔喪] bôn tang 9. [奔走] bôn tẩu 10. [奔竄] bôn thoán 11. [出奔] xuất bôn;

奔 bôn

Nghĩa Trung Việt của từ 奔

(Động) Chạy vội, chạy nhanh.
◎Như: bôn trì 奔馳 rong ruổi, bôn xu 奔趨 làm hăm hở, sợ thua người.
◇Liễu Tông Nguyên 柳宗元: Vĩnh chi nhân tranh bôn tẩu yên 永之人爭奔走焉 (Bộ xà giả thuyết 捕蛇者說) Người ở Vĩnh Châu tranh nhau đi (bắt rắn).

(Động) Trốn chạy, thua chạy.
◎Như: bôn bắc 奔北 thua chạy.

(Động) (Gái) bỏ theo trai (không đúng lễ giáo).
◎Như: dâm bôn 淫奔 trai gái ăn nằm lén lút với nhau.
◇Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: Tái giả, đại bán phong nguyệt cố sự, bất quá thâu hương thiết ngọc, ám ước tư bôn nhi dĩ, tịnh bất tằng tương nhi nữ chi chân tình phát tiết nhất nhị 再者, 大半風月故事, 不過偷香竊玉, 暗約私奔而已, 並不曾將兒女之真情發泄一二 (Đệ nhất hồi) Hơn nữa, đa số những chuyện gió trăng, chẳng qua (chỉ là) trộm hương cắp ngọc, lén lút hẹn hò mà thôi, chưa hề nói tới chân tình phát tiết của người con gái chi cả.

(Tính) Nhanh, vội.
◇Mai Thừa 枚乘: Trạng như bôn mã 狀如奔馬 (Thất phát 七發) Dáng như ngựa chạy mau.

(Danh) Họ Bôn.

bon, như "bon chen" (vhn)
bôn, như "bôn ba" (btcn)
buôn, như "buôn bán" (btcn)
bốn, như "ba bốn; bốn phương" (gdhn)

Biến thể phồn thể: 賁;
Pinyin: bi4, ben1, fei2, fen2, fen4;
Việt bính: ban1 bei3;

贲 bí, phần, bôn

Nghĩa Trung Việt của từ 贲

Giản thể của chữ 賁.

bí, như "Lí Bí (tên danh nhân)" (gdhn)
bôn, như "Lí Bôn (tên)" (gdhn)

Pinyin: ben1, jian3, qian2;
Việt bính: ban1;

犇 bôn

Nghĩa Trung Việt của từ 犇

Cũng như chữ bôn 奔.
bôn, như "bôn ba" (gdhn)

Biến thể giản thể: 贲;
Pinyin: bi4, ben1, fei2, fen2, fen4;
Việt bính: ban1 bei3 fan4 fan5
1. [賁育] bôn dục;

賁 bí, phần, bôn

Nghĩa Trung Việt của từ 賁

(Danh) Trang sức.
◇Dịch Kinh 易經: Bạch bí, vô cữu 白賁, 無咎 (Bí quái 賁卦) Trang sức đơn sơ, không có lỗi.
§ Ghi chú: Bạch 白 trắng, chỉ sự tố phác, không màu mè.

(Tính) Hoa lệ, rực rỡ, sáng sủa.
◇Dịch Kinh 易經: Bí như nhu như, vĩnh trinh cát 賁如濡如, 永貞吉 (Bí quái 賁卦) Rực rỡ đằm thắm, hễ giữ vững chính đạo thì tốt.

(Phó) Hình dung khách quý hạ cố đến thăm.
◎Như: bí lâm 賁臨 hân hạnh được khách quý hạ cố tới thăm viếng, mà tự thấy được rạng rỡ thêm (thường dùng trong thư từ).
◇Tô Mạn Thù 蘇曼殊: Thỉnh đại sư bí lâm thư trai tiện phạn 請大師賁臨書齋便飯 (Đoạn hồng linh nhạn kí 斷鴻零雁記) Kính mời Đại sư rời gót sang thư trai dùng cơm.Một âm là phần.

(Tính) To lớn.
◎Như: dụng hoành tư phần 用宏茲賁 dùng càng rộng lớn.Lại một âm là bôn.

(Tính) Mạnh bạo.
◎Như: bôn sĩ 賁士 dũng sĩ.

(Danh) Họ Bôn.

bí, như "Lí Bí (tên danh nhân)" (gdhn)
bôn, như "Lí Bôn (tên)" (gdhn)