Từ: biến có ý nghĩa gì?

Pinyin: bian4, pan4;
Việt bính: bin6;

抃 biến, biện

Nghĩa Trung Việt của từ 抃

(Động) Vỗ tay.
◎Như: hoan biến 歡抃 vui mừng vỗ tay.

(Động) Đánh, đập, kích.
§ Ghi chú: Cũng đọc là biện.

bện (vhn)
biện (btcn)
phện, như "phện đòn" (btcn)

Biến thể phồn thể: 變;
Pinyin: bian4;
Việt bính: bin3;

变 biến, biện

Nghĩa Trung Việt của từ 变

Giản thể của chữ 變.

bến, như "bến nước; bến đò" (gdhn)
biến, như "chính biến (thay đổi)" (gdhn)

Pinyin: bian4;
Việt bính: pin3;

徧 biến

Nghĩa Trung Việt của từ 徧

(Phó) Khắp cả.
◇Lê Trắc 黎崱: Thùy lão thị thư, tốt hận vãn, ư cổ kim văn tịch bất năng biến lãm 垂老嗜書, 卒恨晚, 於古今文籍不能徧覽 (An Nam chí lược tự 安南志畧序) Về già càng thích sách vở, tiếc rằng quá muộn, các sách cổ kim không thể xem hết.
biến, như "phổ biến" (gdhn)

Pinyin: bian4;
Việt bính: bin3 pin3;

遍 biến

Nghĩa Trung Việt của từ 遍

(Tính) Khắp, khắp nơi, khắp cả. Cùng nghĩa với chữ biến 徧.
◎Như: mạn san biến dã 漫山遍野 đầy núi khắp đồng.
◇Trương Du 張俞: Biến thân la khỉ giả 遍身羅綺者 (Tàm phụ sư 蠶婦師) Khắp mình (mặc) là lụa.

(Phó) Đều.
◇Thương quân thư 商君書: Cố thánh nhân vi pháp, tất sử chi minh bạch dị tri, danh chánh, ngu tri biến năng tri chi 故聖人爲法, 必使之明白易知, 名正, 愚知遍能知之 (Định phận 定分) Cho nên bậc thánh nhân tạo ra pháp độ, tất phải làm cho nó rõ ràng dễ hiểu, danh phận phải đâu vào đó, khiến cho kẻ ngu người trí đều hiểu được.

(Động) Ở khắp nơi.
◎Như: bằng hữu biến thiên hạ 朋友遍天下 bạn bè ở khắp đó đây.

(Danh) Lượng từ: lượt, lần, đợt.
◎Như: độc thư bách biến 讀書百遍 đọc sách trăm lượt.
◇Thủy hử truyện 水滸傳: Trí Thâm bả tiền diện quá đích thoại tòng đầu thuyết liễu nhất biến 智深把前面過的話從頭說了一遍 (Đệ lục hồi) Lỗ Trí Thâm bèn kể lại chuyện từ đầu cho nghe một lượt.

bận, như "bận bịu" (gdhn)
biến, như "châm biếm" (gdhn)

Biến thể giản thể: 变;
Pinyin: bian4;
Việt bính: bin3
1. [不變] bất biến 2. [豹變] báo biến 3. [變幻] biến ảo, biến huyễn 4. [變陰] biến âm 5. [變動] biến động 6. [變改] biến cải 7. [變故] biến cố 8. [變革] biến cách 9. [變易] biến dịch 10. [變化] biến hóa 11. [變亂] biến loạn 12. [變性] biến tính 13. [變態] biến thái 14. [變遷] biến thiên 15. [變節] biến tiết 16. [兵變] binh biến 17. [改變] cải biến 18. [急變] cấp biến 19. [窮則變, 變則通] cùng tắc biến, biến tắc thông 20. [機變] cơ biến 21. [制變] chế biến 22. [政變] chính biến 23. [折變] chiết biến 24. [轉變] chuyển biến 25. [事變] sự biến;

變 biến, biện

Nghĩa Trung Việt của từ 變

(Động) Thay đổi.
◎Như: biến pháp 變法 thay đổi phép tắc, biến hóa 變化 đổi khác.
◇Sử Kí 史記: Thừa thiên chu phù ư giang hồ, biến danh dịch tính 乘扁舟浮於江湖, 變名易姓 (Hóa thực liệt truyện 貨殖列傳) (Phạm Lãi) Lấy thuyền con thuận dòng xuôi chốn sông hồ, thay tên đổi họ.

(Động) Di động.
◇Lễ Kí 禮記: Phu tử chi bệnh cức hĩ, bất khả dĩ biến 夫子之病革矣, 不可以變 (Đàn cung thượng 檀弓上) Bệnh của thầy đã nguy ngập, không thể di động.

(Danh) Sự rối loạn xảy ra bất ngờ.
◎Như: biến cố 變故 sự hoạn nạn, việc rủi ro.
◇Sử Kí 史記: Thiện ngộ chi, sử tự vi thủ. Bất nhiên, biến sanh 善遇之, 使自為守. 不然, 變生 (Hoài Âm Hầu liệt truyện 淮陰侯列傳) Đối đãi tử tế với hắn (chỉ Hàn Tín), để hắn tự thủ. Nếu không sẽ sinh biến.

(Danh) Tai họa khác thường.

(Danh) Cách ứng phó những sự phi thường.
◎Như: cơ biến 機變 tài biến trá, quyền biến 權變 sự ứng biến.Một âm là biện.

(Tính) Chính đáng.

biến, như "biến mất" (vhn)
bén, như "sắc bén" (gdhn)
bến, như "bến nước; bến đò" (gdhn)