Từ: bổn có ý nghĩa gì?

Pinyin: ben3, tao1;
Việt bính: bun2 tou1;

夲 thao, bổn

Nghĩa Trung Việt của từ 夲

(Động) Tiến mau tới trước.Một âm là bổn.
§ Xưa dùng như chữ bổn 本.

Pinyin: ben3;
Việt bính: bun2
1. [印本] ấn bổn, ấn bản 2. [大本營] đại bổn doanh 3. [本始] bản thủy 4. [本來面目] bản lai diện mục 5. [本來] bản lai, bổn lai 6. [本利] bản lợi, bổn lợi 7. [本色] bản sắc, bổn sắc 8. [本息] bản tức, bổn tức 9. [本務] bản vụ 10. [本意] bổn ý 11. [本道] bổn đạo 12. [本隊] bổn đội 13. [本部] bổn bộ 14. [本據] bổn cứ 15. [本質] bổn chất 16. [本旨] bổn chỉ 17. [本職] bổn chức 18. [本枝] bổn chi 19. [本營] bổn doanh 20. [本刑] bổn hình 21. [本紀] bổn kỉ 22. [本金] bổn kim, bản kim 23. [本領] bổn lĩnh 24. [本流] bổn lưu 25. [本論] bổn luận 26. [本末] bổn mạt 27. [本命] bổn mệnh, bản mệnh 28. [本能] bổn năng 29. [本義] bổn nghĩa 30. [本業] bổn nghiệp 31. [本源] bổn nguyên 32. [本衙] bổn nha 33. [本人] bổn nhân, bản nhân 34. [本分] bổn phận 35. [本國] bổn quốc, bản quốc 36. [本貫] bổn quán 37. [本師] bổn sư, bản sư 38. [本生] bổn sinh 39. [本籍] bổn tịch 40. [本心] bổn tâm 41. [本性] bổn tính 42. [本草] bổn thảo 43. [本是] bổn thị 44. [本態] bổn thái 45. [本錢] bổn tiền 46. [本宅] bổn trạch, bản trạch 47. [本朝] bổn triều 48. [本位貨幣] bổn vị hóa tệ 49. [本位] bổn vị, bản vị 50. [稿本] cảo bổn 51. [古本] cổ bổn 52. [巾箱本] cân sương bổn 53. [根本] căn bổn 54. [基本] cơ bản, cơ bổn 55. [劇本] kịch bổn 56. [偽本] ngụy bổn 57. [原本] nguyên bổn 58. [原原本本] nguyên nguyên bổn bổn 59. [源源本本] nguyên nguyên bổn bổn 60. [日本] nhật bổn, nhật bản 61. [人本主義] nhân bản chủ nghĩa 62. [副本] phó bổn 63. [務本] vụ bổn;

本 bổn, bản, bôn

Nghĩa Trung Việt của từ 本

(Danh) Gốc cây.
◎Như: nhất bổn 一本 một gốc cây.

(Danh) Cỗi rễ, cỗi nguồn của sự vật.
◎Như: xả bổn trục mạt 捨本逐末 bỏ cỗi rễ mà theo ngọn ngành.

(Danh) Tiền vốn, tiền gốc.
◎Như: nhất bổn vạn lợi 一本萬利 một vốn muôn lời.

(Danh) Tập sớ tâu vua ngày xưa.
◎Như: tấu bổn 奏本 sớ tấu.

(Danh) Tập, sách vở, tranh vẽ, bìa thiếp.
◎Như: khắc bổn 刻本 bản chữ khắc.

(Danh) Vở (kịch).
◎Như: kịch bổn 劇本 vở kịch.

(Danh) Lượng từ: (1) Đơn vị dùng cho sách vở.
◎Như: ngũ bổn thư 五本書 năm quyển sách. (2) Phân đoạn trong vở kịch.
◎Như: Tây sương kí đệ tứ bổn 西廂記第四本 Tây sương kí, phần thứ tư.

(Danh) Họ Bổn.

(Động) Tham cứu, tìm tòi.
◇Văn tâm điêu long 文心雕龍: Bổn âm dương chi hóa, cứu liệt đại chi biến 本陰陽之化, 究列代之變 (Nghị đối 議對) Xem xét sự thay đổi của âm dương, tìm hiểu sự biến dịch của các đời.

(Động) Cai quản, cầm đầu.
◇Hán Thư 漢書: Thị thì Giáng Hầu vi thái úy, bổn binh bính 是時 絳侯為太尉, 本兵柄 (Viên Áng truyện 爰盎傳) Lúc đó Giáng Hầu làm thái úy, cầm đầu binh quyền.

(Động) Căn cứ, dựa theo.
◎Như: bổn chánh sách bạn sự 本政策辦事 theo chính sách mà làm việc.

(Tính) Chính, chủ yếu.
◎Như: hiệu bổn bộ 校本部 trụ sở chính của trường học.

(Tính) Trước, gốc, vốn.
◎Như: bổn ý 本意 ý trước của tôi, ý có sẵn.

(Tính) Nay, này, bây giờ.
◎Như: bổn nguyệt 本月 tháng này, bổn niên 本年 năm nay.

(Đại) Của mình.
◎Như: bổn thân 本身 thân mình, bổn quốc 本國 nước mình, bổn vị 本位 cái địa vị của mình, bổn lĩnh 本領 cái năng lực của mình, không phải cầu gì ở ngoài.

(Phó) Vốn dĩ, đáng lẽ.
◇Sử Kí 史記: Bổn định thiên hạ, chư tướng cập (Hạng) Tịch dã 本定天下, 諸將及(項)籍也 (Cao Tổ bổn kỉ 高祖本紀) Thực ra bình định thiên hạ, (là nhờ) các tướng và (Hạng) Tịch này vậy.
§ Ghi chú: Ta quen đọc là bản.Một âm là bôn.

(Động)
§ Thông bôn 奔.

bản, như "bản xã" (vhn)
bộn, như "bộn (có bộn tiền); bề bộn" (btcn)
bủn, như "bủn xỉn" (btcn)
vỏn, như "vỏn vẹn" (btcn)
vốn, như "vốn liếng" (btcn)
bốn, như "ba bốn; bốn phương" (gdhn)
bổn (gdhn)

Biến thể phồn thể: 墳;
Pinyin: fen2, pan4;
Việt bính: fan4;

坟 phần, phẫn, bổn

Nghĩa Trung Việt của từ 坟

Cũng như chữ phần 墳.Giản thể của chữ 墳.

vun, như "vun trồng" (vhn)
phần, như "phần mộ" (btcn)

Pinyin: ben3;
Việt bính: bun2;

苯 bổn

Nghĩa Trung Việt của từ 苯

(Danh) Hợp chất hóa học (Benzene, C6H6).

Pinyin: ben3, xu4;
Việt bính: bun2;

畚 bổn

Nghĩa Trung Việt của từ 畚

(Danh) Cái đồ để hốt đất.
◎Như: bổn ki 畚箕 cái ki xúc đất.

(Động) Xúc, hốt.
◎Như: bổn thổ 畚土 xúc đất, bổn thảo 畚草 hốt cỏ.
bổn (gdhn)

Pinyin: ben4;
Việt bính: ban6
1. [呆笨] ngai bổn;

笨 bổn

Nghĩa Trung Việt của từ 笨

(Tính) Ngu dốt, đần độn, tối dạ.
◎Như: ngu bổn 愚笨 ngu đần.
◇Cù Hựu 瞿佑: Ngã thân vi cùng thư sanh, thiên tính hựu ngu muội bổn chuyết 我身為窮書生, 天性又愚昧笨拙 (Vĩnh Châu dã miếu kí 永州野廟記) Kẻ này vốn là học trò nghèo, tính tình lại ngu dốt vụng về.

(Tính) Chậm chạp, vụng về.
◎Như: bổn thủ bổn cước 笨手笨腳 chân tay vụng về, chậm chạp.

(Tính) Nặng nề, cồng kềnh.
◎Như: tương tử thái bổn 箱子太笨 cái rương cồng kềnh quá.

bát, như "chuyết bát (vụng về)" (gdhn)
bổn (gdhn)

Biến thể giản thể: 坟;
Pinyin: fen2;
Việt bính: fan4;

墳 phần, phẫn, bổn

Nghĩa Trung Việt của từ 墳

(Danh) Cái mả cao.

(Danh) Bờ bến.
◇Thi Kinh 詩經: Tuân bỉ Nhữ phần, Phạt kì điều mai 遵彼汝墳, 伐其條枚 (Chu nam 周南, Nhữ phần 汝墳) Theo bờ sông Nhữ kia, Chặt nhánh và thân cây.

(Danh) Sách của vua Phục Hi 伏羲, vua Thần Nông 神農, vua Hoàng Đế 黃帝 gọi là tam phần 三墳. Vì thế nên gọi sách vở cổ là phần điển 墳典.

(Tính) To lớn.Một âm là phẫn.

(Tính) Đất tốt.Lại một âm là bổn.

(Tính) Đất rộm lên.
phần, như "phần mộ" (vhn)