Từ: phân có ý nghĩa gì?

Pinyin: fen1, fen4;
Việt bính: fan1 fan6
1. [安分] an phận 2. [安分守己] an phận thủ kỉ 3. [多分] đa phần 4. [地分] địa phận 5. [定分] định phận 6. [白黑分明] bạch hắc phân minh 7. [不分] bất phân, bất phẫn 8. [本分] bổn phận 9. [部分] bộ phận, bộ phân 10. [百分法] bách phân pháp 11. [百分率] bách phân suất 12. [平分] bình phân 13. [股分] cổ phần 14. [公分] công phân 15. [職分] chức phận 16. [支分] chi phân 17. [名分] danh phận 18. [夜分] dạ phân 19. [勞燕分飛] lao yến phân phi 20. [列土分疆] liệt thổ phân cương 21. [二分] nhị phân 22. [分緣] phận duyên 23. [分命] phận mệnh 24. [分外] phận ngoại, phân ngoại 25. [分數] phận số, phân số 26. [分事] phận sự 27. [分陰] phân âm 28. [分道] phân đạo 29. [分道揚鑣] phân đạo dương tiêu 30. [分擔] phân đảm 31. [分定] phân định 32. [分途] phân đồ 33. [分憂] phân ưu 34. [分布] phân bố 35. [分崩離析] phân băng li tích 36. [分辨] phân biện 37. [分別] phân biệt 38. [分給] phân cấp 39. [分局] phân cục 40. [分隔] phân cách 41. [分割] phân cát 42. [分工] phân công 43. [分居] phân cư 44. [分疆] phân cương 45. [分職] phân chức 46. [分袂] phân duệ 47. [分家] phân gia 48. [分解] phân giải 49. [分界] phân giới 50. [分限] phân hạn, phận hạn 51. [分岐] phân kì 52. [分開] phân khai 53. [分襟] phân khâm 54. [分科] phân khoa 55. [分立] phân lập 56. [分利] phân lợi 57. [分量] phân lượng 58. [分流] phân lưu 59. [分離] phân li 60. [分裂] phân liệt 61. [分類] phân loại 62. [分母] phân mẫu 63. [分娩] phân miễn 64. [分明] phân minh 65. [分任] phân nhiệm 66. [分配] phân phối 67. [分派] phân phái 68. [分發] phân phát 69. [分付] phân phó 70. [分番] phân phiên 71. [分封] phân phong 72. [分權] phân quyền 73. [分產] phân sản 74. [分子] phân tử, phần tử 75. [分散] phân tán 76. [分心] phân tâm 77. [分析] phân tích 78. [分手] phân thủ 79. [分首判袂] phân thủ phán duệ 80. [分身] phân thân 81. [分書] phân thư 82. [分處] phân xứ, phân xử 83. [充分] sung phân 84. [三分] tam phần, tam phân 85. [三權分立] tam quyền phân lập 86. [十分] thập phần 87. [春分] xuân phân;

分 phân, phần, phận

Nghĩa Trung Việt của từ 分

(Động) Chia cắt (làm ra thành nhiều phần).
◎Như: phân cát 分割 chia cắt, phân li 分離 chia li, phân thủ 分手 chia tay mỗi người đi một ngả.

(Động) Tách ghẽ, biện biệt.
◇Luận Ngữ 論語: Tứ thể bất cần, ngũ cốc bất phân 四體不勤, 五穀不分 (Vi Tử 衛子) Tay chân không chăm làm, không biết phân biệt năm giống lúa.

(Động) Chia cho.
◇Sử Kí 史記: Quảng liêm, đắc thưởng tứ triếp phân kì huy hạ 廣廉, 得賞賜輒分其麾下 (Lí tướng quân truyện 李將軍傳) Tính (Lí) Quảng thanh liêm, được tiền thưởng là chia ngay cho người dưới.

(Động) Chia sẻ, chung chịu hoặc chung hưởng.
◇Sử Kí 史記: (Ngô Khởi) dữ sĩ tốt phân lao khổ (吳起)與士卒分勞苦 (Tôn Tử Ngô Khởi liệt truyện 孫子吳起列傳) (Ngô Khởi) cùng chia sẻ khó nhọc với quân sĩ.

(Tính) Từ một cơ cấu tổ chức chung chia ra.
◎Như: phân cục 分局 bộ phận, phân công ti 分公司 chi nhánh.

(Tính) Rõ ràng, minh bạch.
◎Như: thị phi phân minh 是非分明 phải trái rõ ràng.
◇Đỗ Phủ 杜甫: Thiếp thân vị phân minh, Hà dĩ bái cô chương? 妾身未分明, 何以拜姑嫜 (Tân hôn biệt 新婚別) Thân phận thiếp chưa rõ ràng, Biết lấy địa vị nào mà bái lạy cha mẹ chàng?

(Danh) Lượng từ: (1) Đơn vị chiều dài, mười phân (cm) là một tấc. (2) Phút, một giờ có sáu mươi phút. (3) Đơn vị đo góc, sáu mươi phân 分 là một độ. (4) Xu.
◎Như: bách phân chi nhất 百分之一 một phần trăm của một đồng bạc. (5) Sào (diện tích ruộng đất), bằng một phần mười của mẫu (Trung Quốc).

(Danh) Phân số (trong môn số học).

(Danh) Số điểm (trường học, tranh đua thể thao).Một âm là phần.

(Danh) Thành phần.
◎Như: đường phần 糖分 thành phần đường, dưỡng phần 養分 thành phần chất dinh dưỡng.Một âm là phận.

(Danh) Danh vị, phạm vi của cá nhân trong xã hội.
◎Như: danh phận 名分, chức phận 職分.
◇Tam quốc diễn nghĩa 三國演義: Kim thiên thụ chủ công, tất hữu đăng cửu ngũ chi phận 今天授主公, 必有登九五之分 (Đệ lục hồi) Nay trời ban (viên ấn ngọc) cho tướng quân, ắt là điềm báo tướng quân sẽ lên ngôi vua.
§ Tục dùng như chữ phận 份.

(Danh) Hoàn cảnh, quan hệ.
◎Như: duyên phận 緣分.

phân, như "phân vân" (vhn)
phận, như "phận mình" (btcn)
phần, như "một phần" (btcn)

Pinyin: fen1;
Việt bính: fan1;

吩 phân

Nghĩa Trung Việt của từ 吩

(Động) Phân phó 吩咐 dặn bảo (người trên dặn bảo kẻ dưới).

phàn, như "phàn nàn" (vhn)
phân, như "phân (dặn bảo)" (btcn)

Biến thể phồn thể: 紛;
Pinyin: fen1, bang3;
Việt bính: fan1;

纷 phân

Nghĩa Trung Việt của từ 纷

Giản thể của chữ 紛.
phân, như "phân vân" (gdhn)

Pinyin: fen1, fen2;
Việt bính: fan1
1. [芬華] phân hoa;

芬 phân

Nghĩa Trung Việt của từ 芬

(Danh) Hương thơm.
◇Ngô Thì Nhậm 吳時任: Quế lan tất hạ cạnh phu phân 桂蘭膝下競敷芬 (Tân niên cung hạ nghiêm thân 新年恭賀嚴親) Cây quế hoa lan dưới gối đua nở thơm tho.

(Danh) Tiếng thơm, tiếng tốt.
◇Lục Cơ 陸機: Tụng tiên nhân chi thanh phân 誦先人之清芬 (Văn phú 文賦) Ca ngợi tiếng thơm thanh bạch của người trước.

(Danh) Họ Phân.

(Tính) Nổi lên, gồ lên.
◎Như: phân nhiên 芬然 nổi ùn lên.

(Tính) Thơm ngát.
◎Như: phân phương 芬芳 thơm ngát.

(Động) Bốc lên, tỏa ra mùi thơm.
◇Nguyễn Dư 阮嶼: Hựu hữu kim tương ngọc lễ phân hương khả ái 又有金漿玉醴芬香可愛 (Từ Thức tiên hôn lục 徐式僊婚綠) Lại có những thứ rượu kim tương, ngọc lễ, mùi hương đưa lên thơm phức.

(Phó) Nhiều.
§ Thông phân 紛.
phân, như "phân phân (hương thơm toả ra)" (gdhn)

Pinyin: fen1;
Việt bính: fan1;

氛 phân

Nghĩa Trung Việt của từ 氛

(Danh) Ngày xưa chỉ khí mây điềm triệu cát hung (tốt hay xấu). Thường chỉ hung khí.
◎Như: tường phân 祥氛 khí tốt lành, yêu phân 妖氛 yêu khí, khí chẳng lành.

(Danh) Phiếm chỉ hơi sương mù, hơi mây.
◇Tạ Huệ Liên 謝惠連: Phù phân hối nhai nghiễn 浮氛晦崖巘 (Tây lăng ngộ phong hiến khang nhạc 西陵遇風獻康樂) Sương mù bồng bềnh trên đỉnh núi u ám.

(Danh) Chỉ khí trần tục.
◇Giả Đảo 賈島: Mao ốc viễn hiêu phân 茆屋遠囂氛 (Quá Dương đạo sĩ cư 過楊道士居) Nhà cỏ xa trần tục bụi bặm ồn ào.

(Danh) Hơi độc, khí ô trọc.
◇Hàn Dũ 韓愈: Trướng hải liên thiên, độc vụ chướng phân, nhật tịch phát tác 漲海連天, 毒霧瘴氛, 日夕發作 (Triều Châu thứ sử tạ thượng biểu 潮州刺史謝上表) Biển dâng cao liền trời, sương mù độc hơi chướng, ngày đêm phát sinh.

(Danh) Tỉ dụ giặc giã, cướp bóc.
◇Ngụy Nguyên 魏源: Khả thiết tam phủ nhất trấn, vĩnh tĩnh biên phân 可設三府一鎮, 永靖邊氛 (Thánh vũ kí 聖武記, Quyển cửu) Có thể đặt ba phủ một trấn, mãi mãi dẹp yên giặc cướp vùng biên giới.

(Danh) Cảnh tượng, khí tượng.
◎Như: chiến phân sí liệt 戰氛熾烈 cảnh tượng trận chiến dữ dội.
phân, như "phân vi (khí quyển)" (gdhn)

Biến thể giản thể: 纷;
Pinyin: fen1;
Việt bính: fan1
1. [糾紛] củ phân 2. [七彩繽紛] thất thải tân phân;

紛 phân

Nghĩa Trung Việt của từ 紛

(Danh) Tranh chấp.
◎Như: củ phân 糾紛 tranh chấp, giằng co.

(Danh) Họ Phân.

(Động) Quấy rầy, nhiễu loạn.
◇Liêu trai chí dị 聊齋志異: Gia quân khủng giao du phân ý niệm, cố tạ khách nhĩ 家君恐交遊紛意念, 故謝客耳 (Kiều Na 嬌娜) Cha tôi sợ giao du quấy rầy tâm trí, nên từ chối không tiếp khách đó.

(Phó) Nhiều, đông.
◎Như: đại tuyết phân phi 大雪紛飛 tuyết bay tới tấp, phân vân 紛紜 ngổn ngang, nhiều nhõi.
phân, như "phân vân" (vhn)

Biến thể phồn thể: 頒;
Pinyin: ban1, fen2;
Việt bính: baan1;

颁 ban, phân

Nghĩa Trung Việt của từ 颁

Giản thể của chữ 頒.
ban, như "ban cho; ban phát" (gdhn)

Pinyin: fen1;
Việt bính: fan1;

雰 phân

Nghĩa Trung Việt của từ 雰

(Danh) Hơi khí sương mù.

(Danh) Hơi, khí (nói chung).
◇Lí Thân 李紳: Tình quang thổ thúy phân 晴光吐翠雰 (Hoa san khánh vân hiện 華山慶雲見) Ánh sáng trời tạnh nhả ra hơi xanh biếc.

(Phó) Phân phân 雰雰: (1) Mưa tuyết sa lả tả. (2) Sương giá lạnh, ngưng kết.
phân, như "phân phân (tuyết sương mù mịt)" (gdhn)

Biến thể giản thể: 颁;
Pinyin: ban1, fen2;
Việt bính: baan1 paan1
1. [頒白] ban bạch 2. [頒布] ban bố 3. [頒斌] ban bân 4. [頒給] ban cấp 5. [頒禽] ban cầm 6. [頒行] ban hành 7. [頒犒] ban khao 8. [頒發] ban phát 9. [頒賞] ban thưởng;

頒 ban, phân

Nghĩa Trung Việt của từ 頒

(Động) Cấp phát, trao tặng, tưởng thưởng.
◎Như: ban phát 頒發 cấp phát.
◇Tống sử 宋史: Phàm hữu ban khao, quân cấp quân lại, thu hào bất tư 凡有頒犒, 均給軍吏, 秋毫不私 (Nhạc Phi truyện 岳飛傳) Khi có ban thưởng, phân chia đồng đều cho quân quan, không một chút nào thiên vị.

(Động) Tuyên bố, công bố.
◎Như: ban bố 頒布 công bố.

(Tính) Trắng đen xen lẫn.
§ Thông ban 斑.
◎Như: đầu phát ban bạch 頭髮頒白 tóc hoa râm, tóc nửa bạc nửa đen.
ban, như "ban cho; ban phát" (vhn)