Từ: thối có ý nghĩa gì - Từ điển Hán Việt

Cao su chống va đập cửa

Từ: thối có ý nghĩa gì?

Tìm thấy 10 kết quả cho từ thối:

洒 sái, tẩy, thối • 退 thối, thoái • 倅 thối, tốt • 啐 thối, ngạt • 淬 thối • 焠 thối • 腿 thối • 骽 thối

Đây là các chữ cấu thành từ này: thối

洒

sái, tẩy, thối [sái, tẩy, thối]

U+6D12, tổng 9 nét, bộ Thủy 水 [氵]
giản thể, độ thông dụng trung bình, nghĩa chữ hán

Biến thể phồn thể: 灑;
Pinyin: sa3, cui3, xi3, xian3, sen3, xun4;
Việt bính: saa2 sai2 sin2;

洒 sái, tẩy, thối

Nghĩa Trung Việt của từ 洒

(Động) Vẩy nước.
◎Như: tảo địa tiên sái nhất ta thủy 掃地先洒一些水 trước khi quét đất cần vẩy ít nước.

(Danh) Sái gia 洒家 tiếng tự xưng (thời Tống Nguyên).
◇Thủy hử truyện 水滸傳: Dương Chí đạo: Hảo hán kí nhiên nhận đắc sái gia 楊志道: 好漢既然認得洒家 (Đệ thập nhị hồi) Dương Chí nói: vị hảo hán đã nhận ra tôi.

(Tính) Tự tại, không câu thúc.
◎Như: sái như 洒如 tiêu sái phiêu dật.Một âm là tẩy.

(Động) Gội rửa.
§ Thông tẩy 洗.

(Phó) Tẩy nhiên 洒然 sợ hoảng, sửng sốt.
◇Trang Tử 莊子: Ngô tẩy nhiên dị chi 吾洒然異之 (Canh Tang Sở 庚桑楚) Ta kinh ngạc lấy làm lạ.Một âm là tiển.

(Phó) Cung kính.
◎Như: tiển nhiên 洒然 dáng cung kính.
◇Sử Kí 史記: Thị nhật quan Phạm Sư chi kiến giả, quần thần mạc bất tiển nhiên biến sắc dịch dong giả 是日觀范雎之見者, 群臣莫不洒然變色易容者 (Quyển thất thập cửu, Phạm Sư Thái Trạch truyện 范雎蔡澤傳) Ngày hôm đó thấy Phạm Sư, quần thần không ai là không biến sắc mặt, kính nể.Lại một âm là thối.

(Tính) Chót vót.
◇Thi Kinh 詩經: Tân đài hữu thối 新臺有洒 (Bội phong 邶風, Tân đài 新臺) Cái đài mới có dáng cao chót vót.
§ Giản thể của chữ 灑.

sái, như "sái lệ (chảy nước mắt); sái tảo (rảy nước rồi quét)" (vhn)
rải, như "rải rác" (btcn)
rảy, như "rảy nước" (btcn)
rưới, như "rưới xuống" (btcn)
tưới, như "tưới cây" (btcn)
rẩy, như "rẩy nước" (gdhn)
tẩy, như "tẩy chay; tẩy sạch; lộ tẩy" (gdhn)
vẩy, như "vẩy nước" (gdhn)

Nghĩa của 洒 trong tiếng Trung hiện đại:

Từ phồn thể: (灑)
[sǎ]
Bộ: 水 (氵，氺) - Thuỷ
Số nét: 10
Hán Việt: SÁI
1. vẩy; rắc; tung (nước)。使(水或其他东西)分散地落下。
扫地的时候先洒些水。
khi quét nhà trước tiên hãy vẩy một ít nước.
2. vãi; rơi vãi。分散地落下。
把洒在地上的粮食捡起来。
nhặt gạo rơi vãi dưới đất.
3. họ Sái。(Sǎ)姓。
Ghi chú: (古>"洒"又同"洗"xǐ。
Từ ghép:
洒狗血 ; 洒家 ; 洒泪 ; 洒落 ; 洒洒 ; 洒扫 ; 洒脱

Tự hình:

Tự hình chữ 洒

退

thối, thoái [thối, thoái]

U+9000, tổng 9 nét, bộ Sước 辶
tượng hình, độ thông khá cao, nghĩa chữ hán

Pinyin: tui4;
Việt bính: teoi3
1. [屏退] bính thối 2. [急流勇退] cấp lưu dũng thoái;

退 thối, thoái

Nghĩa Trung Việt của từ 退

(Động) Lui, lùi. Đối lại với tiến 進.
◎Như: thối binh 退兵 lui binh, học như nghịch thủy hành chu, bất tiến tắc thối 學如逆水行舟, 不進則退 sự học như đi thuyền trên dòng nước ngược, không tiến là lùi.

(Động) Rụt rè, ngần ngại, nhút nhát.
◇Luận Ngữ 論語: Cầu dã thối, cố tiến chi 求也退, 故進之 (Tiên tiến 先進) (Nhiễm) Cầu rụt rè nhút nhát, nên (ta) thúc cho tiến tới.

(Động) Nhún nhường.
◎Như: thối nhượng 退讓 nhún nhường, khiêm thối 謙退 khiêm cung nhún nhường.

(Động) Rút lui.
◎Như: thối tịch 退席 rút khỏi chỗ, rút lui ra khỏi nghị trường (để biểu tỏ kháng nghị chẳng hạn), công thành thân thối 功成身退 công nên thì rút lui.

(Động) Từ bỏ chức vụ.
◎Như: thối hưu 退休 về hưu.

(Động) Trừ sạch.
◎Như: bệnh thối 病退 bệnh khỏi.
◇Tây du kí 西遊記: Bả tha thả tẩm tại hậu biên tịnh thủy trì trung, tẩm thối liễu mao y, sử diêm yêm trước, sái can liễu, đẳng thiên âm hạ tửu 把他且浸在後邊淨水池中, 浸退了毛衣, 使鹽醃著, 曬乾了, 等天陰下酒 (Đệ tam thập tam hồi) Đem ngâm nó (Trư Bát Giới) xuống dưới ao nước sạch ở phía sau, cho rụng hết lông ở ngoài da, ướp muối phơi khô, để khi thời tiết âm u, giá lạnh đem nhắm rượu.

(Động) Bãi bỏ, thủ tiêu.
◎Như: thối hôn 退婚 bãi bỏ hôn nhân.

(Động) Suy giảm.
◎Như: thối thiêu 退燒 giảm sốt, thối sắc 退色 phai màu, học nghiệp thối bộ 學業退步 việc học kém sút.
◇Tô Thức 蘇軾: Lão bệnh tự ta thi lực thối 老病自嗟詩力退 (Tuyết hậu thư Bắc Đài Bích 雪後書北臺壁) Già bệnh than thân năng lực làm thơ giảm sút.

(Động) Trả lại.
◎Như: hóa vật xuất môn, khái bất thối hoán 貨物出門, 概不退換 hàng hóa (mua xong rồi) đã mang ra khỏi cửa tiệm, đều không được đổi lại.Ta quen đọc là thoái.

thoái, như "thoái lui" (vhn)
thói, như "thói quen" (btcn)
thối, như "thối tha" (btcn)
thủi, như "thui thủi" (btcn)
thui, như "thui đốt, đen thui" (gdhn)
thúi, như "thúi tha (thối tha)" (gdhn)
thụi, như "thụi nhau" (gdhn)

Nghĩa của 退 trong tiếng Trung hiện đại:

[tuì]Bộ: 辵 (辶) - Sước
Số nét: 13
Hán Việt: THOÁI, THỐI
1. thối; lui; lùi。向后移动(跟"进"相对)。
后退
lùi ra sau; lui bước
倒退
thụt lùi
进退两难
tiến thoáí lưỡng nan
2. đẩy lùi。使向后移动。
退兵
rút quân
退敌
đẩy lùi giặc
把子弹退出来。
tháo đạn ra
3. rút khỏi; ra khỏi。退出。
退席
rút khỏi buổi tiệc; ra khỏi chỗ ngồi; ra về bỏ họp.
退职
từ chức; thôi việc
退伍
giải ngũ; ra khỏi quân đội
退伙
rút khỏi bang hội
引退
từ chức
4. giảm sút; giảm xuống。减退;下降。
退色
phai màu
退烧
giảm sốt; hết sốt
潮水已经退了。
triều đã rút rồi.
5. trả; trả lại。退还。
退钱
trả tiền
退货
trả lại hàng
退票
trả lại vé
把这份礼退了。
trả lại món quà này; trả lại món lễ này.
6. huỷ bỏ; xoá; triệt tiêu。把已定的事撤销。
退佃
lấy lại ruộng
退婚
huỷ hôn; từ hôn
Từ ghép:
退避 ; 退避三舍 ; 退兵 ; 退步 ; 退场 ; 退潮 ; 退出 ; 退磁 ; 退佃 ; 退化 ; 退还 ; 退换 ; 退回 ; 退婚 ; 退火 ; 退伙 ; 退路 ; 退赔 ; 退票 ; 退坡 ; 退亲 ; 退却 ; 退让 ; 退色 ; 退烧 ; 退守 ; 退缩 ; 退庭 ; 退位 ; 退伍 ; 退席 ; 退行 ; 退休 ; 退学 ; 退押 ; 退役 ; 退隐 ; 退职 ; 退走

Chữ gần giống với 退:

迴, 迷, 迸, 迹, 迺, 迻, 追, 迾, 迿, 退, 送, 适, 逃, 逄, 逅, 逆, 逈, 选, 逊, 𨒸, 𨒹, 𨒺, 𨒻,

Chữ gần giống 退

遑, 逃, 迼, 追, 迾, 迿, 送, 适, 逄, 迺,

Tự hình:

Tự hình chữ 退

倅

thối, tốt [thối, tốt]

U+5005, tổng 10 nét, bộ Nhân 人 [亻]
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: cui4;
Việt bính: ceoi3 zeot1;

倅 thối, tốt

Nghĩa Trung Việt của từ 倅

(Tính) Phó.

(Danh) Chức quan giúp việc cho quan chính.
◎Như: huyện thối 縣倅 chức phó huyện.Một âm là tốt.

(Danh) Phép nhà Chu trăm người lính gọi là tốt 倅.

Nghĩa của 倅 trong tiếng Trung hiện đại:

[cuì]Bộ: 人 (亻) - Nhân
Số nét: 10
Hán Việt: THỐI
phó; chức phó; trợ lý; phụ tá。副;副职。

Chữ gần giống với 倅:

㑣, 㑥, 㑦, 㑧, 㑨, 㑩, 㑪, 㑫, 俯, 俱, 俲, 俳, 俴, 俵, 俶, 俸, 俺, 俻, 俾, 倀, 倂, 倃, 倅, 倆, 倈, 倉, 個, 倌, 倍, 倏, 倐, 們, 倒, 倔, 倕, 倖, 倘, 候, 倚, 倛, 倜, 倝, 倞, 借, 倡, 倢, 倣, 値, 倥, 倦, 倨, 倩, 倪, 倫, 倬, 倭, 倮, 倳, 倶, 倸, 倹, 债, 倻, 值, 倽, 倾, 倫, 𠉱, 𠊁, 𠊙, 𠊚, 𠊛, 𠊜, 𠊝, 𠊟, 𠊡,

Chữ gần giống 倅

儗, 值, 倲, 倳, 倴, 倵, 倶, 倷, 倸, 倹,

Tự hình:

Tự hình chữ 倅

啐

thối, ngạt [thối, ngạt]

U+5550, tổng 11 nét, bộ Khẩu 口
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: cui4;
Việt bính: ceoi3 seoi6;

啐 thối, ngạt

Nghĩa Trung Việt của từ 啐

(Động) Nếm.

(Động) Khạc.
◎Như: thối nhất khẩu đàm 啐一口痰 khạc ra một cục đờm.

(Động) Phỉ nhổ (tỏ ra khinh bỉ hay phẫn nộ).(Hình) Ồn ào, huyên náo.
◎Như: thị tràng lí, nhân thanh tào thối 市場裡, 人聲嘈啐.Một âm là ngạt.

(Thán) Biểu thị khinh miệt hay trách móc.
◎Như: ngạt! nhĩ kiểm bì chân hậu 啐! 你臉皮真厚 xì! mi thật là đồ mặt dày!

chót, như "giờ chót" (vhn)
chọt, như "chạy chọt" (btcn)
chụt, như "mút chùn chụt; béo chụt chịt" (btcn)
nuốt, như "nuốt ực" (btcn)
suốt, như "suốt ngày" (btcn)
thọt, như "đui thọt" (btcn)
thối, như "thối tha" (btcn)
tối, như "tối tăm" (btcn)
thoắt, như "thoăn thoắt" (gdhn)
thốt, như "thốt (nói)" (gdhn)
trót, như "trót lọt" (gdhn)
trốt, như "trốt (gió lốc)" (gdhn)
tủi, như "tủi thân" (gdhn)
vót, như "vót tăm" (gdhn)

Nghĩa của 啐 trong tiếng Trung hiện đại:

[cuì]Bộ: 口 - Khẩu
Số nét: 11
Hán Việt: THỐI
1. nhổ; phun (nước bọt)。用力从嘴里吐出来。
啐了一口唾沫。
nhổ một bãi nước bọt.
2. xì; phỉ phui (thán từ, biểu thị trách móc, mắng chửi, phỉ nhổ)。叹词，表示唾弃、斥责或辱骂。
呀啐 !休得胡言乱语(多见于早期白话)。
xì! đừng có mà ăn nói tầm bậy! (thường thấy trong bạch thoại thời kì đầu).

Chữ gần giống với 啐:

㖟, 㖠, 㖡, 㖢, 㖣, 㖤, 㖥, 㖦, 㖧, 㖨, 㖩, 㖪, 㖫, 㖭, 㖮, 㖵, 唩, 唪, 唫, 唬, 唭, 售, 唯, 唰, 唱, 唲, 唳, 唵, 唶, 唷, 唸, 唹, 唻, 唼, 唽, 唾, 唿, 啀, 啁, 啂, 啃, 啄, 啅, 商, 啇, 啉, 啋, 啌, 啍, 啎, 問, 啐, 啑, 啒, 啓, 啔, 啕, 啖, 啗, 啚, 啛, 啜, 啝, 啞, 啡, 啢, 啤, 啥, 啦, 啧, 啨, 啩, 啪, 啬, 啭, 啮, 啯, 啰, 啱, 啲, 啴, 啵, 啶, 啷, 啸, 啹, 𠴫, 𠴭, 𠴰, 𠴳, 𠴼, 𠵇, 𠵈, 𠵉, 𠵋, 𠵏, 𠵐, 𠵘,

Chữ gần giống 啐

呧, 嗦, 嗞, 嗟, 嗡, 獣, 嗢, 蜶, 嗤, 嗥,

Tự hình:

Tự hình chữ 啐

淬

thối [thối]

U+6DEC, tổng 11 nét, bộ Thủy 水 [氵]
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: cui4, zu2;
Việt bính: ceoi3 seoi6;

淬 thối

Nghĩa Trung Việt của từ 淬

(Danh) Đồ dùng để dập tắt lửa.
§ Cũng như thối 焠.

(Động) Tôi, rèn.
§ Đồ vật bằng sắt còn đang nung đỏ, đem bỏ vào nước cho cứng ngay.
§ Cũng như thối 焠.

(Động) Bôi, nhiễm.
◇Chiến quốc sách 戰國策: Sử công dĩ dược thối chi 使工以藥淬之 (Yên sách tam 燕策三) Sai thợ lấy thuốc (độc) bôi vào (cái chủy thủ).

(Động) Mài, luyện.

(Động) Chìm vào trong nước.

rót, như "rót nước" (vhn)
chuốt, như "chải chuốt" (btcn)
sút, như "sa sút" (btcn)
lướt, như "lướt thướt" (gdhn)
thót, như "thánh thót" (gdhn)
thướt, như "thướt tha; lướt thướt" (gdhn)
tôi, như "tôi (dùng nước tôi thép)" (gdhn)
trút, như "mưa như trút" (gdhn)
xót, như "xót vì mất tiền" (gdhn)

Nghĩa của 淬 trong tiếng Trung hiện đại:

[cuì]Bộ: 水 (氵，氺) - Thuỷ
Số nét: 12
Hán Việt: TÔI
nhúng; ngâm; dìm; tôi (thép)。淬火。
Từ ghép:
淬火 ; 淬砺

Chữ gần giống với 淬:

㳴, 㳵, 㳶, 㳷, 㳸, 㳹, 㳺, 㳻, 㳽, 㳾, 㳿, 㴀, 㴁, 㴂, 㴃, 㴄, 㴆, 㴈, 㴉, 㴊, 㴋, 涪, 涬, 涮, 涯, 液, 涳, 涴, 涵, 涶, 涷, 涸, 涼, 涽, 涿, 淀, 淁, 淃, 淄, 淅, 淆, 淇, 淊, 淋, 淌, 淎, 淑, 淒, 淖, 淘, 淙, 淚, 淛, 淜, 淝, 淞, 淟, 淡, 淢, 淤, 淥, 淦, 淨, 淩, 淪, 淫, 淬, 淮, 淯, 淰, 深, 淳, 淶, 混, 淸, 淹, 淺, 添, 渀, 清, 渇, 済, 渉, 渊, 渋, 渌, 渍, 渎, 渐, 渑, 渓, 渔, 渕, 渖, 渗, 渚, 湴, 淚,

Chữ gần giống 淬

湈, 漙, 漋, 漌, 漍, 漎, 漏, 漑, 漒, 漓,

Tự hình:

Tự hình chữ 淬

焠

thối [thối]

U+7120, tổng 12 nét, bộ Hỏa 火 [灬]
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: cui4;
Việt bính: ceoi3 seoi6;

焠 thối

Nghĩa Trung Việt của từ 焠

(Động) Tôi, rèn

(Động) Đốt cháy.

(Động) Bôi, nhiễm.
§ Thông thối 淬.

sốt, như "nóng sốt" (vhn)
đốt, như "đốt đèn; bị ong đốt" (btcn)
sột, như "sột soạt" (btcn)
tôi, như "tôi thép" (btcn)
trui, như "nướng trui" (btcn)

Chữ gần giống với 焠:

㷂, 㷃, 㷄, 㷅, 㷆, 㷇, 㷈, 㷉, 㷊, 㷋, 㷍, 焙, 焚, 焜, 焝, 焞, 焠, 無, 焦, 焩, 焭, 焮, 焯, 焰, 焱, 焴, 焵, 然, 焻, 焼, 焾, 焿, 煀, 煮, 𤊄, 𤊒, 𤊠, 𤊡, 𤊢, 𤊣, 𤊤, 𤊥, 𤊦, 𤊧, 𤊨, 𤊩, 𤊪, 𤊫, 𤊬, 𤊭, 𤊰,

Chữ gần giống 焠

炼, 烱, 烧, 烨, 烩, 烪, 烫, 烬, 苂, 耿,

Tự hình:

Tự hình chữ 焠

腿

thối [thối]

U+817F, tổng 13 nét, bộ Nhục 肉
tượng hình, độ thông dụng khá, nghĩa chữ hán

Pinyin: tui3;
Việt bính: teoi2;

腿 thối

Nghĩa Trung Việt của từ 腿

(Danh) Đùi.
◎Như: đại thối 大腿 đùi vế, tiểu thối 小腿 bắp chân. Nguyên viết là thối 骽.

(Danh) Chân đồ vật.
◎Như: trác thối 桌腿 chân bàn, ỷ thối 椅腿 chân ghế.

(Danh) Gọi tắt của hỏa thối 火腿 bắp đùi heo muối mặn (jambon).
◎Như: Vân thối 雲腿 jambon Vân Nam.

thoái, như "thoái (cẳng chân): đại thoái (đùi)" (vhn)
thói, như "lề thói" (btcn)
thối, như "thối (bắp đùi)" (btcn)

Nghĩa của 腿 trong tiếng Trung hiện đại:

Từ phồn thể: (骽)
[tuǐ]
Bộ: 肉 (月) - Nhục
Số nét: 16
Hán Việt: THOÁI, THỐI
1. chân; cẳng; giò (người và động vật)。人和动物用来支持身体和行走的部分。
大腿
đùi
前腿
chân trước
后腿
chân sau
2. chân (bộ phận giống như chân của đồ vật)。(腿儿)器物下部像腿一样起支撑作用的部分。
桌子腿
chân bàn
椅子腿儿。
chân ghế
3. chân giò (thức ăn)。指火腿。
云腿(云南火腿)。
chân giò hun khói Vân Nam
Từ ghép:
腿带 ; 腿肚子 ; 腿脚 ; 腿弯子 ; 腿腕子 ; 腿子