Từ: uy có ý nghĩa gì - Từ điển Hán Việt

Từ: uy có ý nghĩa gì?

Tìm thấy 10 kết quả cho từ uy:

委 ủy, uy • 威 uy • 倭 uy, oa, nụy • 萎 uy, ủy • 逶 uy • 喂 uy • 崴 uy • 葳 uy

Đây là các chữ cấu thành từ này: uy

委

ủy, uy [ủy, uy]

U+59D4, tổng 8 nét, bộ Nữ 女
tượng hình, độ thông khá cao, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei3, wei1;
Việt bính: wai1 wai2
1. [委會] ủy hội 2. [委婉] ủy uyển 3. [委員] ủy viên;

委 ủy, uy

Nghĩa Trung Việt của từ 委

(Động) Giao phó.
◎Như: ủy quyền 委權 trao quyền của mình cho người khác.
◇Pháp Hoa Kinh 法華經: Vị ư pháp cố, quyên xả quốc vị, ủy chánh thái tử 為於法故, 捐捨國位, 委政太子 (Đề Bà Đạt Đa phẩm đệ thập nhị 提婆達多品第十二) Vì Phật pháp nên từ bỏ ngôi vua, giao phó chính sự cho thái tử.

(Động) Vất bỏ, trút bỏ.
◇Bạch Cư Dị 白居易: Hoa điền ủy địa vô nhân thu, Thúy kiều kim tước ngọc tao đầu 花鈿委地無人收, 翠翹金雀玉搔頭 (Trường hận ca 長恨歌) Các đồ trang sức vứt bỏ trên mặt đất, Ngọc cài đầu màu xanh biếc hình đuôi chim sẻ, không ai nhặt lên.

(Động) Đổ cho, đùn cho, gán.
◎Như: ủy tội 委罪 đổ tội, ủy quá 委過 đổ lỗi, thôi ủy trách nhậm 推委責任 đùn trách nhiệm.

(Động) Chồng chất, chất chứa.
◎Như: điền ủy 填委 văn thư bề bộn.

(Động) Khô héo, tiều tụy.
◇Tào Thực 曹植: Thử tắc ủy trù lũng, nông phu an sở hoạch? 黍稷委疇隴, 農夫安所獲 (Tặng Đinh Nghi 贈丁儀) Lúa nếp lúa tắc khô héo ngoài đồng lũng, nông phu lấy gì mà gặt hái?

(Động) Đặt, để.
◇Chiến quốc sách 戰國策: Thị dĩ ủy nhục đương ngạ hổ chi hề, họa tất bất chấn hĩ 是以委肉當餓虎之蹊, 禍必不振矣 (Yên sách tam 燕策三) Như vậy cũng như đem thịt đặt trên đường đi của hổ đói, tai họa tất không thể cứu được.

(Danh) Ngọn, cuối, ngọn nguồn.
◎Như: cùng nguyên cánh ủy 窮源竟委 cùng nguồn hết ngọn.

(Danh) Gọi tắt của ủy viên 委員.
◎Như: lập ủy 立委 ủy viên lập pháp (do dân bầu vào quốc hội).

(Danh) Họ Ủy.

(Tính) Mệt mỏi, suy yếu.
◎Như: ủy mĩ bất chấn 委靡不振 yếu đuối không phấn khởi.

(Tính) Quanh co.

(Tính) Nhỏ bé, vụn vặt, nhỏ nhen.
◎Như: ủy tỏa 委瑣 tuế toái, nhỏ nhen.

(Phó) Thực là, quả thực.
◇Tây du kí 西遊記: Ủy đích tái vô 委的再無 (Đệ tam hồi) Quả thực không còn thứ nào nữa.Một âm là uy.

(Tính)
◎Như: uy di 委蛇 ung dung tự đắc.
§ Xem thêm từ này.

(Tính) Tùy thuận, thuận theo.
◎Như: uy khúc 委曲, uy khuất 委屈, uy di 委蛇 đều là cái ý uyển chuyển thuận tòng cả.
◇Trang Tử 莊子: Ngô dữ chi hư nhi uy di 吾與之虛而委蛇 (Ứng đế vương 應帝王) Ta với hư không mà thuận tòng.

uỷ, như "uỷ thác, uỷ ban" (vhn)
uế, như "ô uế" (gdhn)

Nghĩa của 委 trong tiếng Trung hiện đại:

[wēi]Bộ: 女 - Nữ
Số nét: 8
Hán Việt: UY
qua loa; lấy lệ; giả vờ。形容随顺。
[wěi]
Bộ: 禾(Hoà)
Hán Việt: UỶ
1. phó thác; giao cho; phái; cử (cho ai làm việc gì)。把事交给别人去办。
委以重要
giao phó nhiệm vụ lớn
委托
uỷ thác
2. vứt bỏ。抛弃。
委弃
vứt đi; bỏ đi
委之于地
quẳng ra đất
3. đùn đẩy; gạt đẩy; gán; đùn; trút cho。推委。
委过
đổ lỗi
委罪
đổ tội
4. quanh co; vòng vèo。曲折。
委曲
quanh co
委婉
uyển chuyển; dịu dàng
5. tích góp。积聚。
委积
tích góp
6. hạ lưu của dòng nước; chỗ tụ nước。水流所聚;水的下游;末尾。
穷源竟委 (追究事物的本源及其发展)。
dò đến ngọn nguồn lạch sông; tìm đến đầu nguồn cuối lạch
7. ủ rũ; không phấn chấn。无精打采;不振作。
委顿
uể oải; mệt mỏi
委靡
ủ rũ
8. đích thực; xác thực; quả là。的确;确实。
委实
quả đúng; xác thực
委系实情
thực tình là vậy
Từ ghép:
委顿 ; 委过 ; 委靡 ; 委内瑞拉 ; 委派 ; 委曲 ; 委曲求全 ; 委屈 ; 委任 ; 委任统治 ; 委身 ; 委实 ; 委琐 ; 委托 ; 委婉 ; 委员 ; 委员会 ; 委罪

Chữ gần giống với 委:

㚰, 㚱, 㚲, 㚳, 㚴, 㚵, 㚶, 㚷, 㚸, 㚹, 㚺, 㚻, 㚼, 㚽, 㚾, 㚿, 㛁, 妬, 妮, 妯, 妲, 妳, 妵, 妸, 妹, 妺, 妻, 妾, 姁, 姅, 姆, 姈, 始, 姍, 姐, 姑, 姓, 委, 姗, 𡛜, 𡛤,

Chữ gần giống 委

婑, 姀, 覣, 秚, 秓, 秔, 秕, 秖, 秗, 秘,

Tự hình:

Tự hình chữ 委

威

uy [uy]

U+5A01, tổng 9 nét, bộ Nữ 女
tượng hình, độ thông khá cao, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei1;
Việt bính: wai1
1. [挪威] na uy 2. [作福作威] tác phúc tác uy 3. [示威] thị uy 4. [威脅] uy hiếp;

威 uy

Nghĩa Trung Việt của từ 威

(Danh) Oai, dáng tôn nghiêm (khiến cho phải kính phục hay sợ hãi).
◎Như: uy nghi 威儀 dáng trang nghiêm, đường bệ, uy tín 威信 oai nghiêm đáng tin cậy, uy nghiêm 威嚴 trang nghiêm.

(Danh) Quyền thế.
◎Như: phát uy 發威 ra oai thế, động nộ, thị uy 示威 bày tỏ quyền thế hoặc lực lượng, biểu tình (ủng hộ, phản đối, v.v.).

(Danh) Họ Uy.

(Động) Chấn động.
◎Như: thanh uy thiên hạ 聲威天下 tiếng tăm vang dội thiên hạ.

(Động) Lấy quyền thế hoặc sức mạnh áp bức người khác.
◎Như: uy hiếp 威脅 bức bách, uy hách 威嚇 dọa nạt ức hiếp.

uy, như "uy lực" (vhn)
oai, như "ra oai" (btcn)

Nghĩa của 威 trong tiếng Trung hiện đại:

[wēi]Bộ: 女 - Nữ
Số nét: 9
Hán Việt: UY
oai; uy。表现出来的能压服人的力量或使人敬畏的态度。
权威
quyền uy
示威
thị uy; biểu tình.
威信
uy tín
威严
uy nghiêm; uy phong
Từ ghép:
威逼 ; 威尔明顿 ; 威风 ; 威吓 ; 威棱 ; 威力 ; 威廉斯塔德 ; 威名 ; 威迫 ; 威权 ; 威慑 ; 威士忌 ; 威势 ; 威斯康星 ; 威望 ; 威武 ; 威胁 ; 威信 ; 威严 ; 威仪

Chữ gần giống với 威:

㛂, 㛃, 㛄, 㛅, 㛆, 㛊, 姘, 姙, 姚, 姜, 姝, 姞, 姢, 姣, 姤, 姥, 姦, 姨, 姩, 姪, 姫, 姮, 姱, 姸, 姹, 姺, 姻, 姽, 姿, 娀, 威, 娃, 娅, 娆, 娇, 娈, 𡜤,

Chữ gần giống 威

媙, 婜, 媓, 媔, 媕, 媖, 媗, 媘, 媚, 媑,

Tự hình:

Tự hình chữ 威

倭

uy, oa, nụy [uy, oa, nụy]

U+502D, tổng 10 nét, bộ Nhân 人 [亻]
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei1, wo1, wo3;
Việt bính: wai1 wo1;

倭 uy, oa, nụy

Nghĩa Trung Việt của từ 倭

(Tính) Uy trì 倭遲 xa thăm thẳm.

(Danh) Một lối búi tóc nghiêng về một bên gọi là uy đọa 倭墮.Một âm là oa.

(Danh) Ngày xưa gọi nước Nhật Bổn là Oa 倭.
◎Như: Oa nhân 倭人 người Nhật.
§ Tục quen đọc là nụy.

oải, như "uể oải" (vhn)
nuỵ, như "nuỵ (người nhật lùn)" (btcn)
oa, như "oa oa" (btcn)
uy, như "uy trì (xa thăm thẳm)" (btcn)

Nghĩa của 倭 trong tiếng Trung hiện đại:

[wō]Bộ: 人 (亻) - Nhân
Số nét: 10
Hán Việt: OA, UY
người Oa (người Nhật Bản, theo cách gọi của người Trung Quốc, thời xưa)。中国古代称日本。
Từ ghép:
倭瓜 ; 倭寇

Chữ gần giống với 倭:

㑣, 㑥, 㑦, 㑧, 㑨, 㑩, 㑪, 㑫, 俯, 俱, 俲, 俳, 俴, 俵, 俶, 俸, 俺, 俻, 俾, 倀, 倂, 倃, 倅, 倆, 倈, 倉, 個, 倌, 倍, 倏, 倐, 們, 倒, 倔, 倕, 倖, 倘, 候, 倚, 倛, 倜, 倝, 倞, 借, 倡, 倢, 倣, 値, 倥, 倦, 倨, 倩, 倪, 倫, 倬, 倭, 倮, 倳, 倶, 倸, 倹, 债, 倻, 值, 倽, 倾, 倫, 𠉱, 𠊁, 𠊙, 𠊚, 𠊛, 𠊜, 𠊝, 𠊟, 𠊡,

Chữ gần giống 倭

儖, 倸, 倮, 倯, 倰, 倱, 倲, 倳, 倴, 倵,

Tự hình:

Tự hình chữ 倭

萎

uy, ủy [uy, ủy]

U+840E, tổng 11 nét, bộ Thảo 艹
tượng hình, độ thông dụng trung bình, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei1, wei3;
Việt bính: wai1 wai2
1. [萎靡] uy mĩ, ủy mĩ;

萎 uy, ủy

Nghĩa Trung Việt của từ 萎

(Động) Khô héo (cây cỏ).
◇Thi Kinh 詩經: Vô thảo bất tử, Vô mộc bất uy 無草不死, 無木不萎 (Tiểu nhã 小雅, Cốc phong 谷風) Không cỏ nào mà không chết, Không cây nào mà không khô héo.

(Động) Suy sụp, suy nhược.

(Động) Chết (người).
◎Như: ủy chiết 萎折 chết, tử vong.
◇Mao Thuẫn 茅盾: Vạn chúng hào đào triết nhân ủy, Cạnh truyền cử thế tụng công huân 萬眾號咷哲人萎, 競傳舉世頌功勳 (Chu Tổng Lí vãn thi 周總理輓詩, Chi nhất).

(Tính) Héo hon, ủ dột.
◎Như: ủy mĩ bất chấn 委靡不振 ủ rũ không hăng hái.

(Danh) Uy nhuy 萎蕤 cây uy nhuy, ăn được, cũng dùng để làm thuốc.
§ Còn gọi là uy nhuy 葳蕤 (Polygonatum arisanense). Một tên khác là ngọc trúc 玉竹.

nuy, như "nuy súc, nuy tạ (khô tàn)" (gdhn)
uỳ, như "uỳ tạ (tàn lụi); uỳ mị" (gdhn)

Nghĩa của 萎 trong tiếng Trung hiện đại:

[wēi]Bộ: 艸 (艹) - Thảo
Số nét: 11
Hán Việt: UY
suy sụp; hạ xuống。衰落。
气萎
khí tiết suy sụp
买卖萎了
giá hàng hoá hạ rồi
[wěi]
Bộ: 艹(Thảo)
Hán Việt: UỶ
héo; khô; tàn (thực vật)。(植物)干枯;衰落。
枯萎
khô héo
萎谢
héo tàn
Ghi chú: 另见wēi
Từ ghép:
萎靡 ; 萎蔫 ; 萎缩 ; 萎陷疗法 ; 萎谢

Chữ gần giống với 萎:

莾, 莿, 菀, 菁, 菂, 菅, 菆, 菇, 菉, 菊, 菋, 菌, 菍, 菎, 菏, 菑, 菓, 菔, 菕, 菖, 菘, 菛, 菜, 菝, 菟, 菠, 菡, 菢, 菤, 菥, 菩, 菪, 菫, 菭, 菰, 菱, 菲, 菴, 菵, 菶, 菷, 菸, 菹, 菻, 菼, 菽, 菾, 萁, 萃, 萄, 萅, 萆, 萇, 萉, 萊, 萋, 萌, 萍, 萎, 萏, 萐, 萑, 萕, 萘, 萚, 萜, 萝, 萠, 萡, 萤, 营, 萦, 萧, 萨, 著,

Chữ gần giống 萎

菖, 蒗, 蒞, 蒝, 蒜, 蒛, 蒚, 蒙, 蒘, 蒖,

Tự hình:

Tự hình chữ 萎

逶

uy [uy]

U+9036, tổng 11 nét, bộ Sước 辶
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei1;
Việt bính: wai1;

逶 uy

Nghĩa Trung Việt của từ 逶

(Tính) Uy dĩ 逶迤 uốn khúc, quanh co, ngoằn ngoèo.
◇Hàn Dũ 韓愈: Quảng Châu vạn lí đồ, San trùng giang uy dĩ 廣州萬里途, 山重江逶迤 (Tống Lí Cao 送李翱) Quảng Châu đường muôn dặm, Núi chập chùng sông quanh co.

(Tính) Uy trì 逶遲 chậm chạp, đình trệ.
◇Giang Yêm 江淹: Chu ngưng trệ ư thủy tân, xa uy trì ư san trắc 舟凝滯於水濱, 車逶遲於山側 (Biệt phú 別賦) Thuyền ngưng trệ nơi bến sông, Xe chậm trễ ở bên núi.

(Tính)) Uy tùy 逶隨: (1) Xa xôi, diệu vợi.
◇Vương Dật 王逸: Vọng cựu bang hề lộ uy tùy, ưu tâm tiễu hề chí cần cù 望舊邦兮路逶隨, 憂心悄兮志勤劬 (Cửu tư 九思) Vời trông nước cũ hề đường xa diệu vợi, lòng buồn lo hề chí cần cù. (2) Dáng đắc ý.
uỷ, như "uỷ di (đường quanh co)" (gdhn)

Nghĩa của 逶 trong tiếng Trung hiện đại:

[wēi]Bộ: 辵 (辶) - Sước
Số nét: 15
Hán Việt: UY
uốn lượn; quanh co; uốn khúc; uốn quanh (đường đi, dãy núi, dòng sông)。逶迤。
Từ ghép:
逶迤

Chữ gần giống với 逶:

逩, 逬, 逭, 逮, 逯, 逰, 週, 進, 逳, 逴, 逵, 逶, 逷, 逸, 逹, 逺, 逻, 𨔈, 𨔉, 𨔊, 𨔌, 𨔍,

Chữ gần giống 逶

達, 迿, 透, 逎, 逍, 逌, 逋, 逈, 逇, 逆,

Tự hình:

Tự hình chữ 逶

喂

uy [uy]

U+5582, tổng 12 nét, bộ Khẩu 口
tượng hình, độ thông dụng khá, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei4, la3;
Việt bính: wai2 wai3;

喂 uy

Nghĩa Trung Việt của từ 喂

(Danh) Tiếng gọi: ê, này, ơi, allo (dùng cho điện thoại).
◎Như: uy, thị thùy 喂, 是誰 allo, ai đấy?

(Động) Nuôi, cho ăn.
§ Tục dùng lầm như chữ 餵.
◎Như: uy điểu 喂鳥 cho chim ăn, uy trư 喂豬 nuôi cho heo ăn.

ỏi, như "inh ỏi" (vhn)
ói, như "ói ra" (btcn)
ôi, như "hỡi ôi" (btcn)
òi, như "òi ọp" (btcn)
uy, như "thị uy" (btcn)
hôi, như "hôi tanh; mồ hôi" (gdhn)
ổi, như "ổi (tiếng kêu đòi chú ý)" (gdhn)
úi, như "úi cha! , cá úi" (gdhn)

Nghĩa của 喂 trong tiếng Trung hiện đại:

Từ phồn thể: (餵)
[wèi]
Bộ: 口 - Khẩu
Số nét: 12
Hán Việt: UÝ, UỶ
叹
1. này; a lô (thán từ, tiếng gọi làm người ta phải chú ý)。叹词，招呼的声音。
喂，你上哪儿去?
này, cậu đi đâu đấy?
喂，你的围巾掉了。
này, khăn quàng của anh rơi rồi.
2. cho ăn。给动物东西吃。
3. ăn; (chăn nuôi) súc vật (súc vật)。给动物东西吃;饲养。
家里喂着几只鸡。
trong nhà nuôi mấy con gà.
4. cho ăn。把食物送到人嘴里。
给病人喂饭。
bón cơm cho bệnh nhân.
Từ ghép:
喂养

Tự hình:

Tự hình chữ 喂

崴

uy [uy]

U+5D34, tổng 12 nét, bộ Sơn 山
tượng hình, độ thông dụng chưa rõ, nghĩa chữ hán

Pinyin: wei1, wai3;
Việt bính: wai1;

崴 uy

Nghĩa Trung Việt của từ 崴

(Tính) Uy ngôi 崴嵬 cao và gập ghềnh.

(Danh) Hải Sâm Uy 海參崴 (Vladivostok) tên đất, là một cửa bể cốt yếu phía đông của nước Nga.
út, như "con út" (gdhn)

Nghĩa của 崴 trong tiếng Trung hiện đại:

[wǎi]Bộ: 山 - Sơn
Số nét: 12
Hán Việt: UY
形
1. gập ghềnh (đường núi)。山路不平。
2. khúc quanh (dùng làm tên đất)。崴子(用于地名)。
3. trẹo; sái (chân)。(脚)扭伤。
走路不小心，把脚给崴了。
Đi đường không cẩn thận, trẹo cả chân rồi.
Ghi chú: 另见wēi
Từ ghép:
崴泥 ; 崴子
[wēi]
Bộ: 山(Sơn)
Hán Việt: UY
vời vợi; sừng sững; đồ sộ (núi cao)。形容山高。
Ghi chú: 另见wǎi